Sancak'ta Boşnak-Müslüman kimliği: Beklentiler ve zorluklar

Çoğunlukla Güney Slav Müslümanlarının yaşadığı Sancak bölgesi Osmanlı dönemindeki Bosna'nın birbirine bağlı bölümüydü. Balkan Savaşları'nın ardından bu bölge Sırbistan ve Karadağ arasında paylaştırıldıklarında Bosna, Sırbistan ve Karadağ'da dağılmış Müslüman/Boşnak toplumunun milli gelişimini değiştirilmiştir.Soğuk Savaşın sona ermesi ve Yugoslavya Katliamın neden olduğu olaylar girdabı Balkan halkının münasebetler tarihinin derinliklerinde kalan kimliklerin yeniden tanımlanmasını beraberinde getirmiştir. Sosyo-politik durumlar önemli derecede değişime uğradığı için Müslüman/Boşnak karakteri üzerinde jeopolitik değişimlerin etkisi söz konusudur. Çoklu etnik yapıdan oluşması ve sınır özelliklerinden ötürü Sancak Bölgesi çok sayıda gelişme için sıcak bir nokta olarak işlev görmeye devam etmiştir. Sancak durumu Boşnakların devlet, çoğunluk dini ya da ulusal toplumlar ve kendi kimliklerine dair ilişkilerinin sorunsallaşmasını içine alır. Bu ilişkiler diğer toplumlarla birlikte var olma ve çatışma halinde olma, kendi ülkeleri dâhilinde otoritelerin baskısı ya da hoşgörüsü ile oraya has vatanseverlik veya yabancılaşmadan önemli derecede etkilenmiştir.Bu çalışma içerisinde bu tez bir yanda Sancak'ın Sırp bölümünün daha kapalı, iç içe geçmiş ve hafif radikalleşmiş çevresinin gelişmesi; öte yanda Karadağ'daki Boşnakların daha bütünleşmiş, toplumsal ve reaktif tarafının oluşması yönünde ana konuları ve etkenleri sınamaya çalışacaktır.Sonuç olarak vurgu Karadağ'daki Boşnakların durumu; toplumsal ve çok uluslu bir devlet yaratmak amacıyla Karadağ Devleti'nin emeklerine karşı Boşnaklar'ın pozisyonu, duruşu ve katkıları üzerinde olacaktır.Anahtar Kelimeler: Sancak Bölgesi, Güney Slav Müslümanları, Ulusal Kimlik, Toplumsal devlet, Çok uluslu devlet