DoctorateOpen Access

Akademik başarı farkını azaltmak için kısa sosyal psikolojik müdahaleler

Is this your thesis?

This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.

2021
0 views
0 downloads
Advisor: Doç. Dr. Yasemın Kısbu Sakarya

Abstract (TR)

Farklı sosyal gruplar arasındaki başarı farkı devam etmektedir. Birçok yapısal faktörün bu farka neden olduğunun bilinmesine rağmen, psikolojik süreçlerin de özellikle azınlık ve kadın öğrenciler arasında büyük bir rol oynadığı önerilmiştir. Akademik motivasyonu ve performansı engellediği gösterilen başlıca sosyal psikolojik bir fenomenin kişinin sosyal kimliğine ve aidiyetine karşı hissettiği bir tehdittir. Kısa Sosyal Psikolojik Müdahaleler (KSPM), dezavantajlı öğrencilerin akademik atıflarına ilişkin düşüncelerini, hislerini ve inanışlarını değiştirmeyi hedef alarak, kötü etkileri olan bu psikolojik açmazların başarılı bir şekilde ortadan kaldırması için önerilmişlerdir. Bu tezin amacı kısa sosyal psikolojik müdahalelerin ve uyarlanmış versiyonlarının kadın ve azınlık çocuklar ve gençler arasındaki başarı farkını azaltmaya yönelik etkilerini incelemektir. İkinci bölüm kırk randomize çalışmayı değer-olumlama, rol model, gelişim odaklı zihin ve sosyal-aidiyetlik müdahale yöntemlerinin öğrencilerin akademik çıktıları üzerindeki etkisine yoğunlaşarak sistemli bir şekilde incelemiştir. Etki büyüklüklerinin anlamlı bir şekilde çeşitlilik göstermesine rağmen, çalışmaların büyük çoğunluğu kısa sosyal psikolojik müdahalelerin ortaokuldan üniversite düzeyine kadar olan dezavantajlı öğrencilerin ders notları, görev performansları ve psikolojik çıktıları üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu göstermiştir. Bu bulgular kısa sosyal psikolojik yaklaşımların öğrencilerin performans farkını uygun maliyet ve sonuç temelinde anlamlı olarak düşürmekte önemli potansiyele sahip olduğunu önermektedir. Üçüncü bölüm, uyarlanmış değer-olumlama müdahalesinin farklı formlardaki kalıp yargı tehditleri takiben STEM alanlarındaki kadın öğrencilerin performansları üzerinde bir etkisi olup olmadığını ve cinsiyet grup özdeşleştirmenin bu müdahale yönteminin etkililiğini modere edip etmediğini araştırmaktadır. Birinci deneyde, özü hedef alan kalıp yargı tehditler koşulu altında, beklendiği üzere, öz-olumlama müdahalesine maruz bırakılan öğrenciler en yüksek performansa sahiptirler. Ancak grubu hedef alan kalıp yargı tehditler altında, hem öz-olumlama hem de grup-olumlama müdahale koşulunda olan öğrenciler için kontrol koşulundakilere kıyasla benzer sonuçlar bulunmuştur. İkinci deneyde ise, bir kadın öğrencinin kendi cinsiyet grubuyla ne derece özdeşleştiğinin grup olumlama müdahalesinin etkisini modere ettiği gösterilmiştir. Sonuçlar, araştırmacıları yaygın kalıp yargı tehditlere yönelik müdahaleleri tesis ederken tekdüze bir yaklaşımdan ziyade öze yönelik farklı yaklaşımları da dikkate almaları konusunda cesaretlendirmektedir. Dördüncü bölüm sosyal aidiyet müdahalesinin, ki ilk defa mülteci bağlamında dezavantajlı öğrencilerin aidiyet hissini yükselttiği ve akabinde akademik başarılarını yükselttiği de gösterilerek, taşınabilirliği ve uyarlanabilirliğini incelemektedir. 532 Suriyeli mülteci ve Türk orta okul öğrencilerinin olduğu iki randomize çalışmanın bulguları, özelleştirilmiş sosyal aidiyet müdahalesinin (birinci deneyde) mülteci öğrencilerin okul başarı potansiyellerini, performansa bağlı durum öz-saygılarını ve okulla özdeşleşmelerini, (ikinci deneyde ise) okuldaki sosyal aidiyetliklerini ve okula duydukları güveni arttırdığını göstermiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar ileriki araştırmaların mülteci öğrencilerin karşılaştığı güçlüklere karşı akademik ve psikolojik refahlarını arttırmak için etkili müdahale yöntemlerini irdelemesini desteklemektedir.

Author

Esra Çetinkaya

How to Cite

Esra Çetinkaya (Doktora Tezi). Akademik başarı farkını azaltmak için kısa sosyal psikolojik müdahaleler, 2021, Koç University.

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Koç University