Bulanık çok kriterli karar verme yöntemleriyle türkiye'deki ulaştırma projeleri fizibilite etütlerinin değerlendirilmesi

Ulaştırma yatırım projeleri, ülkelerin ekonomik büyümesinde eşi ve benzeri bulunmayan bir kalkınma aracıdır. Ulaştırma yatırımları değerlendirme aşamasında, teknik, ekonomik, mali, olmak üzere birçok yönden incelenmelidir. Hazırlanan fizibilite etütleri; yatırımın amaçlarını belirlemeyi, projelerin tüm aşamalarında görülebilecek problemleri tespit etmeyi ve yatırımın gerçekleşmesi durumunda sağlanacak faydaları görmeyi sağlamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'deki ulaştırma yatırımlarının fizibilite etütlerinin içerik bakımından hangi bilgilere yer verilmesi gerektiği, fizibilite etütlerinin değerlendirilmesinde ve seçilmesinde çok kriterli karar verme tekniklerinin entegrasyonundan oluşan model önerilmektedir. Üç aşamalı bir model geliştirilmiştir. Aşama 1'de kriterler ve alternatifler belirlenmiştir. Aşama 2'de kriterlerin önem seviyelerinin belirlenmesinde ağırlıklandırma yöntemi olan Best Worst Method kullanılmıştır. Aşama 3'te ağırlıklandırılmış kriterler bulanık TOPSIS ve bulanık VIKOR metotları kullanılarak çok kriterli bulanık bir değerlendirme yöntemi önerilmiştir. Önerilen yöntemin etkinliğini göstermek için gerçek bir vaka çalışması yapılmıştır. Yapılan çalışma ile ekonomi, teknoloji ve ulaştırmanın fizibilite etütlerinin değerlendirilmesinde daha etkili kriterler olduğu sonucuna ulaşılmıştır.