Bumerang kuşağında diplomalı işsizlik deneyimleri

Diplomalı işsizlik ve aile evine dönüş üzerine olan bu çalışma, "şehir dışında" üniversite okumuş gençlerin aile evindeki işsizlik deneyimlerine odaklanmaktadır. Aile evine dönen diplomalı işsizlerle yüz yüze mülakatlar gerçekleştirilmiş ve bu mülakatlarda aktarılan deneyimler sosyolojik olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın iki ana odak noktası vardır. Diplomalıların işsizlik deneyimleri ve tekrar aile ile yaşama deneyimleri araştırmanın odak noktalarıdır. Gençlerin şehir dışında okumaları bireysel bağımsızlığın kazanımı, özerk kimlik oluşumu, yetişkinliğe geçiş ile ilişkilendirilirken, işsizlik ve aile evinde yaşama süreci finansal ve bireysel bağımsızlığın yitirilmesi, çocukluğa geri dönüş, kimlik tehdidi ile ilişkilendirilmiştir. Araştırma ayrıca diplomalı işsizliğini tarihsel bağlamda ele almakta ve eğitim sisteminin yapısı, ailenin yapısı, devletin işsizlikteki rolü çerçevesinde tartışmaktadır. Diplomalı işsizliği, günümüz işsizlik olgusunun önemli bir bölümünü meydana getirir. Bireylerin işsizlik deneyimleri ülkelerin sosyo-ekonomik yapısıyla yakından ilişkilidir ve farklı ulus ve kültür içinde farklı dinamikler gösterebilir. Ek olarak, bu deneyimler devlet aile, iş piyasaları arasındaki ilişkiye göre de farklılaşır. Türkiye'de diplomalı işsizler için yeterli devlet desteği olmadığından, destek mekanizması olarak "aile" ön plana çıkar. Gençler ekonomik zorluklarla baş edebilmek için aileleri ile yaşamaya itilirler. Aile evi, işsizlik durumunda güvenli bir liman gibi görülür. Aileler çocuklarının bu süreci özellikle maddi yönden rahat geçirmesini sağlarken, diğer bir yandan da çocukların beslenme, çamaşır ve bulaşık yıkama, yemek hazırlama gibi ihtiyaçlarını da karşılarlar. Ancak madalyonun öteki tarafına bakıldığında, diplomalı gençler hayatlarının tam da bağımsızlıklarını kazanmaları gereken bir zamanındayken aile evine döndükleri için birtakım baskı, denetim ve otoritenin de altına girerler. Bu baskı, denetim ve otorite kendini açıkça gösterebildiği gibi, ailenin sevgisi ve fedakarlıkları gibi değerlerin altında gizli de vi kalabilir. Ailenin yapısı diplomalıların aile evini ve işsizliği nasıl deneyimlediklerini şekillendirir. İşsizliğin bireyler için finansal kaybın dışında etkileri vardır. Bu etkileri anlayabilmek için işin ve işsizliğin tarihsel süreçte ne gibi anlam değişikliklerine uğradıklarına bakmak gerekir. Bugün bahsedilen diplomalı işsizliğini ve sosyolojik etkilerini anlayabilmek için öncelikle kapitalist dönüşümler, liberal politikalar, yüksek tüketim ve eğitimin sistemi ve barındırdığı ideolojilerin işsizlikle bağlantısı anlaşılmalıdı