Bupivakain ve deksmedetomidin'in yara iyileşmesi üzerine etkilerinin ve antimikrobiyal özelliklerinin İn Vitro araştırılması

Yara, vücudun herhangi bir dokusunda travmalar, kesikler, yanıklar veya diğer dış etkenler nedeniyle biyolojik dokunun bütünlüğünün bozulmasıdır. Anatomik, fizyolojik ve fonksiyonel işlevlerde bozulmalara yol açar. Yara iyileşmesi, yalnızca yara bölgesiyle sınırlı kalmayıp vücudun tüm sistemlerini etkileyen karmaşık bir biyolojik süreçtir. Bu süreç, hücresel ve fizyolojik değişiklikleri içerir ve büyüme faktörleri tarafından düzenlenir. Büyüme faktörleri, hücre proliferasyonunu ve kan hücreleri ile hücre dışı matriksin üretimini düzenler, böylece iyileşme sürecinde hücresel, fizyolojik ve kimyasal değişiklikler organize olur. Bupivakain, uzun etkili bir lokal anesteziktir ve kaudal, epidural, spinal anestezi,periferik sinir blokları gibi çeşitli anestezi tekniklerinde yaygın olarak kullanılır. Hem cerrahi işlemler sırasında anestezi için hem de akut ve kronik ağrı yönetimi için etkili bir seçenektir. Bupivakainin yara iyileşmesi üzerindeki etkileri ve antimikrobiyal özellikleri tartışmalı olup, bu konu üzerinde daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Alfa-2 adrenerjik reseptörlere yüksek selektiviteyle bağlanan güçlü bir agonist olan deksmedetomidin; sempatik inhibisyon, sedasyon, amnezi ve analjezik özelliklerine sahiptir. Lipofilik yapısı sayesinde merkezi sinir sistemine kolay geçer ve hastalarda bilinçli sedasyon sağlar. Son dönemde anestezi amaçlı lokal infiltrasyon ile kullanımıyaygınlaşan deksmedetomidinin; yara iyileşmesi üzerine etkileri, antinflamatuar ve antimikrobiyal etkileri üzerine yapılan çalışmalar ise oldukça sınırlıdır. Biz çalışmamızda bupivakain, deksmedetomidin ve bunların birlikte kullanımının yara iyileşmesi üzerine etkilerini ve antimikrobiyal özelliklerini in vitro olarak araştırmayı planladık.Bu çalışmada, insan fibroblast hücreleri olarak, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Hayvan Hücre ve Doku Kültürü Laboratuvarı stoklarında bulunan, sünnet derisi hücre hatları (ATCC CRL2522; BJ Skin Fibroblast Human Lot: 70027151) kullanılmıştır.Öncelikli olarak ilgili ilaçların hücrelerin canlılıklarını hangi dozda nasıl etkiledikleri MTT ile belirlenmiş ve bulunan etkin bupivakain ve deksmedetomidinkonsantrasyonları kullanılarak hücre göçü ve yara iyileşme analizi yapılmıştır. BJ hücreleri 6 gözlü kültür plakalara ekildikten sonra %80-90 konfluensiyehücrelerinüzerine sterilP200 pipet ucu ile bir 'çizik' oluşturulmuş, ve hücreler belirlenen etkin dozlarda bupivakain ve deksmedetomidin içeren besi ortamları ile inkübasyona bırakılmıştır. 48 saat kültüre edilmiş ve her 24 saatte bir inverted mikroskop altında fotoğraflanmıştır. Yara iyileşme oranları alansal olarak Image Jyazılımı kullanılarak hesaplanmıştır. Hücre kültürü pelletinden elde edilen nükleik asitlerin RT-PCR ileTnf-alfa, interlokin 6 ve interlokin 10 ekspresyon düzeyleri, ELISA ile hidroksiprolin seviyeleri analiz edildi. Antimikrobiyal aktivitenin belirlenmesi için disk difüzyon testi ve mikrodilüsyon testi kullanıldı. İlaçların antimikrobiyal aktivitelerinin disk difüzyon yöntemi ile belirlenebilmesi için öncellikle P. aeruginosa, K. pneumonia, S. aureusveE. faecalis patojenbakteri suşlarıveC. albicansve C. utilispatojen fungus suşları kullanılmıştır. İnkübasyon sonrası her bir diskin zone çapı ölçülerek antimikrobiyal etkinlikleri kantitatif olarak değerlendirildi. Mikrodilüsyon yöntemi ile ilacın bakteri ve fungus hücrelerinin %50'sini inhibe eden doz miktarı; MIC50,GraphPad Prism 9.0.0 (GraphPad Software, San Diego, California USA)yazılımı yardımı ile hesaplanıldı. Çalışmamızda bupivakainin yara kapanma oranlarını düşürdüğü, deksmedetomidinin ise yara kapanma oranını arttırdığı, her iki ilacın birlikte kullanıldığında ise yara kapanma oranınınkontrole benzer olduğu bulundu. Bupivakain ve deksmedetomidin için hazırlanan her deney grubunda MIC değeri %50 altında olarak saptandı. Sonuç olarak; bupivakain ve deksmedetomidininlokal olarak uygulandığında bupivakainin yara yeri iyileşmesini geciktirdiğini,deksmedetomidininise genel olarak yara yeri iyileşmesi üzerine olumlu etkilerinin olduğunu saptadık. Bu iki ilaç birlikte kullanıldığında, deksmedetomidinin bupivakainin olumsuz etkilerini azaltabileceği kaanatindeyiz.İki ilacında uygulanan dozlarda çalışılan mikroorganizmalar üzerinde anlamlı antimikrobiyal etkinliğinin olmadığını saptadık.Ancak antimikrobiyal özellikleri açısından daha fazla çalışmaya gerek olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Bupivakain, Deksmedetomidin, Yara iyileşmesi, İnflamasyon, Invitro, Çizik testi, Antimikrobiyal