Burdur'da Erken Cumhuriyet Dönemi (1923-1950) okul yapıları

Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte eğitime yönelik çeşitli düzenlemeler, yenilemeler ve gelişmeler meydana gelmiş, bu amaca hizmet eden kanun ve yeni uygulamalar ortaya çıkmıştır. Temel de kısa süre içerisinde yüzde yüz okur-yazarlık hedefi ile yurdun her bölgesinde, Maarif Vekâleti'nin belirlediği planlar doğrultusunda çeşitli tip ve projelere sahip okullar inşa edilmeye, ilim yuvaları yükselmeye başlarken; özellikle Anadolu köylerini canlandırmaya yönelik girişimler gerçekleştirilmiştir. Yeni tasarım okul binalarının beraberinde, özellikle köylerde çalışacak Köy Enstitüleri'nden mezun olan öğretmenlerin görev yapacakları okul binalarının tasarımı için bir yarışma düzenlenmiş ve bunun sonucunda üç farklı plan tasarımına sahip okul yapıları, tüm yurtta inşa edilen bir plan tipi haline gelmiştir. Cumhuriyet'e halihazırda bir eğitim kadrosu ile giren Burdur Vilayeti, bu dönemde bakanlığın gönderdiği planlar doğrultusunda yoğun inşa faaliyetlerine sahne olmuştur. Bu bağlamda pek çok okulun inşası gerçekleştirilirken, Osmanlı döneminden kalma okul yapıları da bir süre kullanılmıştır. 1923-1950 yılları arasında Burdur il ve ilçelerinde toplam 23 okul ve 2 bağımsız öğretmen lojmanının günümüze ulaştığı tespit edilmiştir. Bu okulların tümü, diğer vilayetlerle eş zamanlı olacak şekilde inşa edilen çeşitli tip projelere uygun olarak tasarlanmışlardır. Günümüze ulaşan okul yapılarının 22 adedi köylerde tespit edilmiş ve buna bağlı olarak da büyük bir çoğunluğunun Köy Enstitüleri'nden mezun olan öğretmenler için tasarlanmış olan soğuk iklim plan tipinde inşa edildikleri görülmüştür. Burdur'da günümüze ulaşan okul yapılarının çoğu, 1990 yılından itibaren köy nüfusunun azalmasına bağlı olarak taşımalı eğitime geçilmesi sebebiyle bugün atıl bir vaziyet gösterirler. Kamu yapıları arasında bulunan okul yapılarının bir an önce aslına ve tabiatına uygun olacak şekilde yeniden işlevlendirilerek, kamuya kazandırılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Okul Yapıları, Burdur, Köy Okulları, Köy Enstitüleri, Erken Cumhuriyet