Bursa Kapalıçarşı ve Hanlar bölgesi folkloru

Araştırmanın başlangıcında, Bursa Kapalıçarşı'sı ve Hanlar bölgesi ile ilgili gerekli literatür araştırması gerçekleştirilmiştir. Daha sonra Bursa Kapalıçarşı ve Hanlar Bölgesi'nin, sosyo kültürel hayata ilişkin inanışlara, geleneklere, ritüellere, yaşayışlara, değerlere ne derece yansıdığı, geleneksel el sanatlarına, tarih ve kültür belleğine katkılarının ne şekilde olduğu tespit edilmiştir. Bursa'da günümüzde var olan ve yaşayan kültürel mekânlar olarak değerlendirdiğimiz Kapalıçarşı ve Hanlardan yola çıkılarak hazırlanan çalışmada, öncelikle çarşı ve hanların, dönemsel olarak içerisinde yaşamış insanların, gelenekleri ve kültürel değerleri kültür değişmeleri kapsamında değerlendirilmiştir. Aynı zamanda, Yaşayan İnsan Hazinesi olarak değerlendirilen meslek icracılarının kuşaklararası aktarımları, kültürel bellek ve kültür miras kavramları çerçevesinde ele alınmıştır. Böylece, kültürel değerlerin geçmişten günümüze değişimi, alış veriş ve eğlence kültürü, yeme içme alışkanlığı, sözlü kültür aktarımı ve günümüzde hala varlığını koruyan gelenekleri, folklor disiplininin gerektirdiği yöntem ve teknikler ile ortaya çıkarmak ve çözümlemek amaçlanmıştır. Çarşı ve hanlar bölgesinde gelişen ve değişen sosyal hayatla birlikte şehirlerin de kentleşme olgusu içerisinde nasıl geliştiği, zaman içerisinde geçirdiği tüm evreler dikkate alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın amacı, kapsamı, önemi ile yöntem ve tekniklerinin ele alındığı giriş bölümünün akabinde kültür, kültürel mekân, Çarşı, Han gibi kavramlar açıklanmıştır. Kültür değişimi, kültür etkileşimi ve kent belleğini oluşturan dinamiklerle kent markası üzerinde durulmuştur. İlgili çalışmalar etraflıca ele alınmıştır. Bu tezin ikinci bölümünde Bursa Hanlar Bölgesi'nin Yaşayan Kültürel Mekânları üzerinde detaylı bir tasnif çalışması gerçekleştirilmiştir. Hanlar Bölgesi'nin çarşı kültürü ve kültürel mekânlarının günümüzdeki durumları açıklanmıştır. Üçüncü Bölümde Bursa Hanlar Bölgesi ve Çarşılarının Yaşayan İnsan Hazineleri UNESCO bağlamında çözümlenerek bölge, insan-mekân, mekân-kültür perspektifiyle incelenmiştir. Burada, tezin merkezini oluşturan Bursa Hanlar Bölgesi'nin Yaşayan İnsan Hazineleri olarak değerlendirilen meslek icracıları ile gerçekleştirilen görüşmeler de yer almaktadır. Dördüncü bölümde Bursa Hanlar Bölgesi'nin yaşayan kültür unsurları gelenekler, geleneksel ürün ve uygulamalar, etkinlikler, kutlama, tören, festivaller ve inançlar bağlamında değerlendirilmiştir. Bu araştırmanın son bölümünde ise; Hanlar Bölgesi'nin işlevleri detaylandırılarak açıklanmıştır. Özetle, halkbiliminin yöntem ve araştırma tekniklerinden faydalanarak, Bursa Kapalıçarşı ve Hanlar bölgesi yaşayan insan Hazineleri, meslek icracılarının aktarımları ve kültür değişmeleri bağlamında mekân-kültür, insan-kültür ve kültürel miras kavramlarıyla çözümlenmiştir. Bu doğrultuda Yaşayan kültür, değişen çarşı kültürü ve mekânları ile gelenek temsilcilerinin günümüzdeki icra durumları saha araştırması neticesinde ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Bursa, Han, Kapalıçarşı, Kent, Kültür, Kültür Değişmeleri Yaşayan İnsan Hazineleri