Büyükşehir belediye başkanının ilçe belediyeleri üzerindeki yetkileri ve kullanımı

Türkiye'de yürürlükte bulunan 5216 sayılı yasanın öngördüğü büyükşehir belediye modeli, büyükşehir belediyesinin organları arasındaki ilişkiler açısından güçlü belediye başkan modelini öngörmüştür. Bu modelin benimsenmesinde iç göç, hızlı nüfus artışı gibi nedenlerle küreselleşme-yerelleşme perspektifi altında hızla büyüyen kentleri çekip çevirecek, süratli bir şekilde karar alabilecek bir kent yönetimin ancak çoğunluğun desteğini arkasına alan güçlü bir başkanla sağlanabileceği anlayışı bulunmaktadır. Ancak bu model, yerel yönetimlerin esas misyonu olan demokratik katılım ve yerel özerklik anlayışını ikinci plana ittiği gerekçesiyle özellikle ilçe belediyeleri ve diğer kentsel örgütlenmelerin yakınmalarına neden olmaktadır.Bu çalışmamız üç ana bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde öncelikle Türkiye'deki kentleşme, büyükşehir belediyesinin tanımı, büyükşehir belediyesin yönetimlerinin oluşmasını sağlayan sosyo-ekonomik nedenler, genel kabul gören metropoliten örgütlenme modelleri ve tarihi gelişim süreci içinde büyükşehir belediye modelinin ortaya çıkışı analiz edilerek değerlendirilmiştir. İkinci bölümde çalışmamızın da ana konusu olan büyükşehir belediye başkanının model içindeki konumu, model açısından önemi ve yetkileri, büyükşehir belediye meclisi ve ilce belediyeler üzerindeki yetkileri gerek 3030 sayılı eski yasa gerekse yürürlükteki 5216 sayılı büyükşehir belediye kanunu ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde analiz edilerek değerlendirilmiştir. Bu bölümde ayrıca büyükşehir belediye sisteminin organları ve hizmet koordinasyon merkezleri de incelenmiştir. Çalışmamızın son bölümü olan üçüncü bölümde ise, Türk idari yapısının oluşmasında modellik yapmış Fransız yerel yönetimlerini özelde Paris Büyükşehir Yönetimini ve İngiltere yerel Yönetimlerini özelde Londra Büyükşehir Yönetim incelenerek analiz edilmiş ve Türkiye'de uygulanan büyükşehir belediye modeliyle karşılaştırılarak yerelleşme, yerel özerklik, hizmet ve yetki alanlarının ve belediye başkanlarının konumu ve yetkisi acısından analiz ve değerlendirilmeye çalışılmıştır.