Büyüme stratejilerinin örgüt performansına etkisinde lojistik stratejilerin düzenleyici ve örgüt yapılarının aracı rolünün havacılık sektörü bağlamında araştırılması

Küresel rekabetin sürekli arttığı günümüz iş dünyasında, örgütlerin sürdürülebilir bir yaşamın ve paralelinde rekabet avantajının izini sürerek yerinde stratejiler üretip, bunları zamanında uygulayarak hayata geçirmeleri gerekmektedir. İstenilen stratejiyi uygulamamak, işletmelerde fırsatların kaybedilmesine yol açarak önceliklerin korunmasını ve kurumsal hedeflere ulaşmayı zorlaştırmaktadır. İşletmeler örgütsel performans seviyelerine ulaşabilmek için çeşitli büyüme stratejileri uygular. Dinamik stratejik yönetim süreçlerinde, karar verilmiş bir büyüme stratejisinin başarıyla uygulanabilmesi için stratejiyi yön, hız ve değer katmada olumlu etkileyebilecek organizasyonel yapı ve lojistik stratejilerin bütüncül bir yaklaşımla performansa odaklı yapılandırılması gerekir. Literatür incelendiğinde örgütlerde stratejik planlamanın yaygın olarak çalışıldığı, ancak strateji uygulamaları konusunda ve havacılık sektörü bağlamında yapılan araştırmaların sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu çalışmada, büyüme stratejilerinin örgüt performansına etkisinde lojistik stratejilerin moderatör, örgüt yapısının da aracılık etkisi olup olmadığı, havacılık sektörü bağlamında araştırılmıştır. Araştırmanın verilerinden faydalanarak elde edilen bulgular ışığında, literatürün genişlemesi ve iyileşmesi yönünde katkıda bulunulması çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla, strateji uygulamaları kapsamında, bir araştırma modeli ile birlikte test için hipotezler geliştirilerek, örgütlerde strateji, yapı ve performans etkileri incelenmiştir. Araştırmanın evreni, Türkiye'de havacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmeler, analiz birimi ise örgüt düzeyi olup tam sayım yapılmıştır. Bu kesitsel alan çalışmasında veriler anket tekniği ile yönetici düzeyinde katılım sağlanarak, çevrimiçi toplanmış ve 133 işletme ile çalışma gerçekleşmiştir. Araştırma verileri, "SmartPLS Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modeli" istatistik metoduyla test edilerek yol analizi yapılmıştır. Araştırmada, teorik ve kavramsal çerçeve kurulduktan sonra sahada veriler toplanarak analiz edilmiş, elde edilen bulgulardan çıkarım yapılarak yorumlanmıştır. Buna göre, çalışmamıza katılan havacılık işletmelerinin büyüme stratejilerini uygulamaları sürecinde, örgüt yapılarının biçimselleşme ve hiyerarşik merkezileşme düzeylerinin, örgüt performansı üzerinde kısmi aracılık etkisinin olduğu, lojistik stratejilerin ise düzenleyici rolü olmadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgularla, havacılık sektörü stratejik üst yöneticilerinin, stratejilerini desteklemek üzere, biçimsel ve hiyerarşik bir örgüt yapısı oluşturmanın sunacağı fırsattan faydalanarak organizasyonlarına değer katabilecekleri ve böylece istenilen örgütsel performans düzeylerine ulaşabilecekleri çıkarımı yapılabilir.