Bypass cerrahisi olan yetişkin hastalarda cerrahi sonrası bakım ve taburculuk sonrası yaşam etkililik beklentileri

Amaç: Adana Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kalp Cerrahisi Polikliniğine koroner arter bypass greft (KABG) geçiren hastaların taburculuk sonrası öz etkililik düzeyleri ve kronik hastalıklarına dair aldıkları bakım hizmetlerine ilişkin algılarını araştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklemini polikliniğe başvuran 18 yaş ve üzeri by-pass cerrahisi geçiren bireylerden üç aylık süre içinde başvuranlar oluşturmuştur. Araştırma 155 katılımcı ile tamamlanmıştır. Çalışmada katılımcıların sosyodemografik bilgilerinin toplandığı bir form, Barnason Etkililik Beklenti Ölçeği: Kardiyak Cerrahi Versiyon ve Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Veri analizinde Kolmogorov Smirnov testi, T testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Bonferroni testi, Games-Howell testi ve Spearman korelasyon testleri kullanıldı. İstatistiksel önem düzeyi p<0,05 olarak anıldı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 64,58±9,890 (min-maks: 40-94) yıl olan 155 katılımcıdan BEBÖ toplam ve KHBDÖ toplam puanları arasında pozitif yönde, orta düzey ve anlamlı istatistiksel fark görülmüştür (r=0,306, p<0,001). BEBÖ toplam puanı ile yaş arasında negatif yönlü, zayıf ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0,220, p=0,006). . Katılımcıların BEBÖ toplam puanı ile hastane yatış öyküsü, genel sağlık durumu yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark varken, kronik hastalığı ile ilgili son 6 ayda doktor başvuru durumuna göre fark bulunmamıştır. Katılımcıların KHBDÖ toplam puanı ile yaş, cinsiyet, medeni durumu, eğitim durumu, ekonomik durum ve meslek durumu yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmazken, sosyal güvence yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Sonuç: Cerrahi sonrası dönemde bireylerin öz etkililik beklentilerinin yüksek olması, sağlık davranışlarını olumlu yönde etkileyen bir unsurdur. Birinci basamak kronik hastalık bakımı uygulamaları kapsamında hasta eğitimleri bireylerin Özyönetim becerilerini arttırmaktadır. Anahtar kelimeler: Aile hekimliği, kronik hastalık bakımı, öz etkililik