Câhiliye Dönemi Arap şâirlerinden el-Efveh el-Evdî ve şiirleri

Sâmî dilleri ailesinden olan Arapça, dünyada en yaygın kullanılan dördüncü dildir. Diller de canlı birer organizma gibi büyüyüp gelişebilmektedir. Belirli bir süreç içinde işleyen her dilin bu gelişiminde kritik öneme sahip dönemler mevcuttur. Özel olarak Arap dili için bu kritik dönemin İslâm öncesi dönem olan Câhiliye dönemi olduğu kabul edilmektedir. Bu noktada Câhiliye dönemi Arap dili için büyük bir önem arz etmektedir. Câhilye döneminde dil açısından en dikkat çeken unsur şüphesiz şiirdir. Böylece şiir ve dolayısıyla şairler Arap dili ve edebiyatında en çok incelenmesi gereken konuları oluşturmaktadır. Câhiliye dönemi şairlerinden olan el-Efveh el-Evdî, yaşadığı dönemle konumu itibarıyla incelenmesi gereken şairlerin başında gelmektedir. Zira el-Efveh, kavminin efendisi, savaşçı ve hikmet ehli olarak tanınan meşhur bir şairdir. Sahip olduğu bu toplumsal ve edebî kişilik, onun hayatını öğrenmenin önemine vurgu yapmaktadır. Çalışmamızda şair el-Efveh'in divanını, edebi ve sosyal kişiliği ile birlikte değerlendireceğiz. Onun edebi kişiliğini divanında bulunan şiirlerin sanatsal yönlerinden teşbih, mecâz, kinâye tıbâk ve terdîd gibi başlıklar altında değerlendirirken, sosyal kişiliğini de fahr, risâ, hicâ ve hikmet gibi temalarla dile getirdiği şiirlerini değerlendirerek işleyeceğiz. Anahtar Kelimeler: el-Efveh el-Evdi, Divan, Kaside, Kabile Reisi, Süvari.