Çalışma hayatında kadınlara yönelik sosyal koruma: Türkiye ile AB ülkeleri karşılaştırması

Ekonomik, sosyo-kültürel ve toplumsal değerler gibi birçok faktöre bağlı olarak kadınlar ilkel toplumlardan günümüze kadar çalışma hayatı içerisinde varlığını sürdürmektedir. Ancak toplumun kadına biçtiği rol gereği başta çalışma hayatı olmak üzere hemen her alanda kadınlar cinsiyet faktörüne bağlı olarak birçok sorunla yüzleşmektedir. Kadına yüklenilen toplumsal cinsiyet rolleri; çalışma hayatında cinsiyete bağlı olarak ayrımcılık, fırsat eşitsizliği, kaynaklara erişimde ve üst düzey kademelerde temsil edilmede erkeklere kıyasla daha geride kalmaları gibi çeşitli olumsuz tutumları beraberinde getirmektedir. Tüm bu faktörler, kadınların dezavantajlı grup içerisinde yer almasına neden olmaktadır. Bu noktadan hareketle, çalışma hayatında kadınların karşılaşmış olduğu cinsiyete bağlı her türlü ayrımcılığın önlenmesi, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması, fırsat eşitliği ve olumsuz koşulların iyileştirilmesi hususunda sosyal koruma en önemli araç olarak görülmekte ve bu anlamda kilit bir rol oynamaktadır. Türkiye de dahil olmak üzere başta Avrupa Birliği ülkeleri ve hemen hemen tüm dünya genelinde çalışan kadınlara yönelik birçok sosyal koruma programları tasarlanmakta ve uygulanmaktadır. Bu tez çalışması, kadınların çalışma hayatında karşılaşmış oldukları temel sorunları ele alarak, bu sorunların giderilmesi ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması yönünde sosyal koruma uygulamalarının neler olduğunu ve özellikle sosyal koruma uygulamalarının kadınların çalışma hayatlarını ne yönde etkilediğini araştırmaktadır. Bu doğrultuda Türkiye ve AB ülkelerinde, çalışan kadınlara yönelik uygulanan sosyal koruma programları karşılaştırma yapılarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma betimsel bir araştırma olup, çalışmada literatür taramasından yararlanılmakta ve ilgili alanda yayınlanmış kaynaklar referans alınmaktadır. Yapılan çalışma sonucunda kadınların çalışma hayatında karşılaşmış oldukları sorunların temelinde cinsiyete dayalı ayrımcılığın olduğu görülmektedir. Bu hususta toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın işgücünün önemine dair farkındalığın hem küresel olarak hem de Türkiye'de arttığı ve bu bağlamda birçok sosyal koruma politikasının/programlarının uygulandığını söylemek mümkündür. Gerek AB'de gerekse Türkiye'de uygulanan tüm bu program ve politikalar, kadınların çalışma hayatındaki konumunu iyileştirmekle birlikte yine de toplumsal cinsiyet eşitliğinin tam olarak sağlanamadığı ve kadın istihdamının istenilen düzeye erişemediği gözlemlenmektedir. Anahtar Kelimeler: Çalışma Hayatında Kadın, Kadın İşgücü, Sosyal Koruma, Sosyal Güvenlik, Avrupa Birliği.