Çankaya ilçesi birinci basamak sağlık kuruluşlarındaki sağlık çalışanlarının ve hastaların serviks kanserinin erken tanısına yönelik bilgi ve tutumlarının araştırılması

Bu çalışmada 18-65 yaş arası kadınların ve birinci basamak sağlık çalışanlarının serviks kanserinin erken tanısına yönelik bilgi ve tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çankaya ilçesi birinci basamak sağlık çalışanlarından 150, 18-65 yaş arası kadınlardan 200 kişi çalışmaya katılmıştır. Çalışmada iki gruba farklı tanımlayıcı anket formu ve serviks kanseri bilgi formuna ek olarak, 18-65 yaş arası kadınlar ve kadın sağlık çalışanlarına (KSÇ) servikal kanserin erken tanısına ilişkin tutum ölçeği (SKETİTÖ) yüz yüze uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar ortalama±SS olarak verilmiştir. 18-65 yaş arası kadınlardan serviks kanseri hakkında eğitim alanların oranı %49.5, sürüntü verenlerin oranı %80.5 bulunmuştur. Kadınların bilgi sorularından aldıkları toplam puan ortalaması 11.48±4.01 iken, sağlık çalışanlarının 18.99±4.50, KSÇ'lerin ise 19.00±4.33'tür. Tüm katılımcıların en başarılı oldukları bilgi ifadesi grubu tarama soruları grubuyken, risk faktörlerinden alınan puanlar en düşük ortalamaya sahiptir. Sağlık çalışanlarının bilgi puanlarının eğitim seviyeleri, meslek, çalışma yeri, mesleki eğitim sırasında ve sonrasında eğitim alma durumundan etkilendiği tespit edilmiştir. 18-65 yaş arası kadınların SKETİTÖ puanlarının ortalaması 110.76±9.99 iken KSÇ'lerin 110.55±11.25'tir. SKETİTÖ alt boyutlarında her iki grupta algılanan yarar en yüksek, algılanan ciddiyet ise en az ortalamaya sahiptir. 18-65 yaş arası kadınların bilgi sorularından ve SKETİTÖ'den aldıkları puanlar ile serviks kanserini duyma, bu konuda eğitim/bilgi alma, sürüntü testini duyma ve yaptırma durumuna göre yapılan karşılaştırmalarda anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Toplam bilgi puanları ile SKETİTÖ'den alınan toplam puanlar arasında zayıf, pozitif yönde anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Tüm birinci basamak sağlık çalışanlarının dahil edildiği, özellikle risk faktörlerine yönelik bilgilerini artırmayı hedefleyen etkin hizmet içi programlar ile hedef gruptaki kadınların bilgi ve olumlu tutumlarını artırmaya yönelik düzenlenen planlı, etkili eğitimler serviks kanserini önleme ve erken tanı çalışmalarına önemli katkı sağlayacaktır.