Stigmatized faces and identities in Cecile Pineda's Face and Ariel Dorfman's Mascara

Bu çalışmada, Cecile Pineda'nın Face ve Ariel Dorfman'ın Mascara adlı eserlerinde biçimsiz yüz özelliklerinden dolayı sosyal çevreleri tarafından dışlanan karakterler Erving Goffman'ın "damga kuramı" çerçevesinde ele alınmaktadır. Goffman damga(lanma) kavramını kişilerin fiziksel ve/veya ahlaki özelliklerinin toplum tarafından kabul edilen standartlara uymaması nedeniyle toplum dışı bırakılma süreci olarak tanımlamıştır. Yüz romanında Helio Cara ve Maskara romanında isimsiz anlatıcı, "normal" olduklarına inanan çoğunluk tarafından damgalanmış iki karakterdir. Bu karakterler yaşama fırsatlarının önemli ölçüde kısıtlandığı aşağılayıcı ve onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılmışlardır. Damganın ortaya çıkışı ve sürdürülmesi güç dinamiklerini de içeren daha karmaşık bir sürece işaret eder. Güç, kişinin kendisi ve başkaları hakkında sahip olduğu bilgiyi düzenleyen normlar aracılığıyla işlemektedir. Bu bakımdan, damganın toplumun alt kesimi olarak inşa edilmesi ve kişilerin buna uygun olarak sınıflandırılması, insanların hayatına dil, bilgi ve yasa gibi bir dizi sosyal kurumlar aracılığıyla sızan güç ilişkileriyle yakından ilgilidir. Benzer şekilde, bu romanlar özneler arası ilişkilere hükmeden ve onları toplum tarafından atfedilen damgalanmış özne rolüne teşvik eden güç ilişkileri ile ilgilidir. Jacques Lacan öznenin kimlik oluşturma sürecine dair geliştirdiği fikirleri aracılığıyla toplumsal ve kültürel bir özne olma sürecinde bireyde oluşan varoluşsal eksikliğe ve yarılmaya dikkat çekmektedir. Öznenin toplumsal normlara uyma eğilimi kendi varoluşsal eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan amansız bir "arzu" ile yakından ilişkilidir. Bu eksiklik aynı zamanda özneyi, kendisine bir ideal olarak sunulan ve eksiksiz bir birey olması için özdeşleşmesi gereken toplumsal "Öteki" kavramının bir parçası olmaya yönlendirir. Bu çalışmada yer alan damgalanmış karakterler için söz konusu eksikliğe bağlı olan yük iki katına çıkmıştır çünkü onlar hem varoluşsal bakımdan hem de kişiye bir kimlik atfetmekte en belirleyici role sahip organ olan yüz bakımından eksiktir. Toplum tarafından inşa edilen gerçeklik ve yaygın bir şekilde uygulanan yöntemler sonucunda, Yüz romanında Helio Cara'nın ve Maskara romanında yüzü olmayan karakterin kendisine normatif modelleri referans alan bir toplumun kurbanı oldukları ortaya çıkar. Yine de alışılmadık biçimde Helio Cara ve yüzü olmayan karakter damgalanmış kimlikleriyle ilişkilendirilen temsilleri benimsemek yerine sözde farklılıklarının ve yabancılaşmalarının üstesinden gelecek ve böylelikle kendilerini damga kategorisinin kısıtlayıcı tanımlamalarının dışında konumlandıracak bir yol bulmayı başarmışlardır.