Centranthus longiflorus stev. subsp. longiflorus Stev. (Caprifoliaceae) ekstraktlarının biyolojik aktivitelerinin incelenmesi

Bu çalışmada, ülkemizde yaygın olarak bulunan Centranthus longiflorus subsp. longiflorus türüne ait, farklı çözücülerle hazırlanmış topraküstü ve toprakaltı ekstraktlarının biyolojik aktivitelerinin araştırılması hedeflenmiştir. Bitki örnekleri türün doğal olarak yayılış gösterdikleri farklı lokalitelerden 2014 yılında çiçeklenme periyotlarında (Nisan-Haziran) toplanmış ve ayrı ayrı topraküstü ve toprakaltı hekzan, etanol ve metanol ekstraktları hazırlanmıştır. Ekstraktların antimikrobiyal aktivite testleri 5 farklı standart suş (Staphylococcus aureus ATCC 6538P, Bacillus cereus ATCC 7064, Escherichia coli W3110, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 ve Candida albicans ATCC 10231) ile MİK (Minimum İnhibisyon Konsantrasyonu) metodu kullanılarak yapılmıştır. Antioksidan aktivite çalışmaları için DPPH, toplam fenolik madde miktarı hesaplama ve CUPRAC metotları uygulanmıştır. Ayrıca bitki ekstraktlarının DNA hasarı üzerine etkileri pBR322 plazmid DNA kullanılarak araştırılmıştır. Çalışmamızdan elde edilen verilere göre C. longiflorus subsp. longiflorus bitkisinin toprakaltı kısımlarından hazırlanan ekstreler arasında özellikle hekzan ekstresinin diğer organik çözücülere oranla daha fazla antimikrobiyal etkinlik gösterdiği ve Gram negatif bakterilerde daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Ekstraktların antioksidan aktivite sonuçlarına bakıldığında ise serbest radikal (DPPH) giderme aktivitesi ve toplam fenolik bileşik miktarı bakımından en yüksek aktiviteye topraküstü ve toprakaltı metanol ile hazırlanan ekstrelerde rastlanmıştır. Son olarak pBR322 plazmid DNA'sı üzerinde topraküstü hekzan ve metanol ekstraktlarının herhangi bir etkisinin olmadığı, ancak diğer ekstrelerin DNA'yı parçalayıcı ya da form değiştirici etkiler gösterdiği belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda C. longiflorus subsp. longiflorus bitki ekstraklarının yüksek fenolik madde içeriği, antioksidan, antimikrobiyal ve plazmid DNA üzerine etkisinin varlığı belirlenmiş ve bu bitkiden elde edilen ekstrakların ilaç sektöründe kullanılabileceği ortaya çıkarılmıştır.