Cerrahi servislerde hasta yakınlarının hemsirelik rolu algısı

Amaç: Bu çalışma cerrahi kliniklerinde yatan hastaların yakınlarının hemşirelik rolleri algısını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı, prospektif ve kesitsel olan bu çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Cerrahi Kliniklerde; Ortopedi ve Travmatoloji Servisi, Üroloji Servisi, Nöroşirurji Servisi, Genel Cerrahi Servisi, Göğüs-Kalp Damar Cerrahisi, Kulak Burun Boğaz Servislerinde yatarak tedavi gören 150 hasta yakını ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen hasta yakını tanıcı özellik formu ve Fox ve arkadaşlarının (2005) geliştirdiği ve Kaya ve arkadaşları tarafından (2006) geçerlilik ve güvenilirliği yapılan Ailelerin hemşirelik rolü algısı ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 18.0 paket programında sayı ve yüzde, t testi, Kruskal-Wallis, Man-Whitney U ve Anova varyans analizi uygulanmıştır. Bulgular: Cerrahi servislerdeki hasta yakınlarının yaş ortalamasının 43.82±13.11 olduğu, %71.3'ünün kadın, %48.7'sinin işsiz, %31.3'ünün üniversite mezunu, %72'sinin evli olduğu, %50'sinin büyükşehirde yaşadığı, %75.3'ünün daha önce hasta yakını olarak bulunduğu ve %28'inin hastanın çocuğu olduğu görülmüştür. Cerrahi servislerdeki hastaların serviste ortalama 10.44±18.85 gün yattığı, %52'sinin akut bir tanısının olduğu %76'sının ameliyat olduğu, %73.3'ünün ameliyatının planlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. En yüksek algı puanına sahip hemşirelik rolü; "Hemşirelerin hasta yakınının hastasının yakınında olmasına ve onunla iletişim kurmasına yardım etme." olurken en düşük algı puanı alan hemşirelik rolü; "Hemşireler hasta yakınının durumu ile de ilgilenmeli ve nerede uyuduğunu, nasıl beslendiğini, evdeki duzenin nasıl etkilendiğini sormalarıdır." olarak bulunmuştur. Sonuç: Hasta yakınlarının, mesleği, medeni durumu, eğitim durumu, yaşı ve daha önce hasta yakını olarak bulunma durumu ile hastaların serviste yattığı gün sayısı hemşirelik algı puanlarını istatistiksel olarak anlamlı derecede etkilemektedir. Genel anlamda da hasta yakınlarının hemşirelik algı puanları yüksek bulunmuştur. Anahtar Sözcükler: Hemşirelik rolü, hasta yakınları, cerrahi hemşireliği