Cerrahi yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların algıladıkları çevresel stresörler ve uyku durumları

Çalışma, Cerrahi yoğun bakımda yatan hastaların, algıladıkları çevresel stresörleri ve uyku durumlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yürütülmüştür. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde yürütülen çalışmaya; cerrahi yoğun bakımda yatmakta olan, araştırma kriterlerine uyan ve katılımı kabul eden 114 hasta dâhil edilmiştir. Verilerin toplanmasında 'kişisel bilgi formu', 'Yoğun Bakım Ünitesi Çevresel Stresörler Ölçeği (YBÜÇSÖ)', 'Richard Campbell Uyku Ölçeği (RCUÖ)' kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t-testi ve Anova kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişki düzeyini belirleme de korelasyon (Spearman's rho) analizi uygulandı. Araştırma sonucunda hastaların yaş ortalamalarının 52,38±15,28 ve % 62,3 (n:71)'ünün erkek olduğu görülmüştür. Eğitim durumu açısından hastaların %44,7 (n:51)'si ilkokul mezunu, % 83,3 (n:95)'ünün evli olduğu tespit edildi. Araştırmada hastaların yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve yatış nedenlerine göre, RCUÖ ve YBÜÇSÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Hastaların en çok algıladıkları stresör 'ağrı' olarak bulunurken uyku kalitesini en çok 'sık uyanmak' etkilemiştir. YBÜ deneyimi olanların RCUÖ puan ortalamalarının, YBÜ deneyimi olmayanlardan oldukça düşük olduğu ve aralarındaki bu farklılığın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05). Ayrıca hastalardan uyku problemi olmayanların RCUÖ puan ortalamalarının, uyku problemi olanların aritmetik ortalamasından daha yüksek olduğu, aralarındaki farklılığın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu belirlendi (p>0,05). Uyku problemi olan hastaların YBÜÇSÖ puan ortalamalarının, uyku problemi olmayanlardan daha yüksek olduğu ve aralarında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (p<0,05). İki ölçeğin karşılaştırılmasına bakıldığında çevresel stresörler puan ortalamaları arttıkça uyku ölçeği puan ortalamalarının düştüğü görülmüştür. Sonuç olarak araştırma, cerrahi yoğun bakıma yatan hastaların uyku puan ortalamalarının orta düzeyde olduğunu (43,36±24,99) ve çevresel stresör düzeylerinin ortalamanın altında olduğunu (82,28±23,62), en çok algılanan stresörün ağrı olduğunu (3,25±0,99) göstermiştir. Ayrıca ölçekler arasında zayıf bir korelasyon olduğu sonucuna ulaşılmıştır.