Çeviri çocuk edebiyatı eserlerinde yer alan değerlerin incelenmesi

Türkiye'de çocuk edebiyatı tarihi Tanzimat Dönemi'ne uzanmaktadır ve yazılı çocuk edebiyatı ürünleri ile bu dönemde karşılaşılmaya başlanmıştır. Karşılaşılan ilk çocuk edebiyatı ürünlerine dönemin çocuk dergilerinde rastlanılsa da öykü, roman ve fabl gibi edebi türlerde yazılan ilk çocuk edebiyatı eserleri Batı'dan yapılan çeviri eserler yoluyla Türk çocuk edebiyatına girmiştir. Tanzimat Döneminde klasik eserlerin çevirisiyle başlayan çocuk edebiyatında çeviri etkinliği ilerleyen dönemlerde de artarak devam etmiş ve çocuk edebiyatı üzerinde etkisini her zaman korumuştur. Günümüzde de çeviri çocuk edebiyatı eserlerinin telif eserler ile kıyaslandığında yüzde elliye yakın bir oranda yer aldığı görülmektedir. Aynı zamanda çeviri çocuk edebiyatı eserlerinde niceliksel artışın son yıllarda bir ivme kazandığı ve son yirmi yılda yapılan çevirinin bütün dönemlerde yapılan çeviri eser sayısından çok daha fazla olduğu dikkat çekmektedir. Edebi eserler çocuklara değer aktarımında önemli bir araç olarak karşımıza çıkar. Küçük yaştan itibaren etkili bir değerler eğitimi verilmesi amaçlanıyorsa edebi eserlerin mutlaka göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Farklı bir toplumda dolayısıyla farklı bir kültürde ortaya çıkan çeviri çocuk edebiyatı ürünlerinin aktardığı değerler de farklılık gösterebilir. Aynı zamanda çeviri çocuk edebiyatında yayınevi, çevirmen ve okuyucu etkili üç önemli unsurdur. Bu hususlar değerlendirildiğinde yapılan bu araştırmanın amacı çeviri çocuk edebiyatı eserlerinde yer alan değerleri tespit etmek olmuştur. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme metodu kullanılmıştır. Araştırmaya konu olan eserler seçilirken; eserin yayımlandığı yayınevi, ilk baskısına 2000 yılından sonra yer verilmeye başlanması, baskı sayısının çokluğu, 7 yaş üstü çocuk okura hitap etmesi ve öykü, roman gibi edebi bir türde yazılmış olması gibi özellikler dikkate alınmış ve belirlenen bu ölçütler doğrultusunda altı farklı yayınevinden 24 kitap seçilmiştir. Seçilen eserler; hangi değerlere yer verdiği, değerleri ele alış şekli, yayınevine göre eserlerde değerlerin farklılık gösterme durumunun olup olmadığı gibi kriterler doğrultusunda incelenmiştir. Eserler incelenirken içerik analizi yapılmış; açık kodlama tekniği kullanılarak eserlerde araştırmacı tarafından tespit edilen değerlere bulgularda yer verilmiştir. Araştırmanın sonucunda incelenen çeviri çocuk edebiyatı eserlerinde 35 farklı olumlu değer tespit edilirken, 4 farklı olumsuz değer aktarımına rastlanılmıştır. Araştırma sonuçları literatür dikkate alınarak yorumlanmış ve önerilerde bulunulmuştur.