Çevrim içi öğrenme ortamlarının sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki gelişimi açısından incelenmesi: Bir netnografi çalışması

Öğretmenler teknolojik değişim ve gelişim ile birlikte okulda veya okul dışında yürüttüğü mesleki gelişim faaliyetlerini web ortamlarına taşıyarak çevrim içi öğrenme topluluklarını oluşturmuşlardır. Bu çalışmanın birincil amacı çevrim içi öğrenme topluluklarından olan Facebook'ta sosyal bilgiler öğretmenlerine yönelik kurulan gruplarda sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki gelişimlerine yönelik yapılan paylaşımların incelenmesidir. Çalışmanın ikincil amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki gelişimi açısından çevrim içi öğrenme topluluklarına yönelik bakış açılarını bütüncül bir bakış açısıyla ortaya koymaktır. Netnografi çalışmasına göre tasarlanan araştırma nitel araştırma paradigması temelinde yapılandırılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında seçilen "Sosyal Bilgiler Not ve Bilgi Paylaşımı", "Türkiye Sosyal Bilgiler Zümresi" ve "Sosyal Bilgiler Öğretmenleri" gruplarında 2021 Eylül-2022 Ocak tarihleri arasında sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki gelişimleriyle doğrudan ilişkili toplam 2050 paylaşım incelenerek doküman analizine tabi tutulmuştur. İkinci aşamada kartopu örnekleme yöntemiyle bu çevrim içi toplulukları aktif olarak kullanan 17 sosyal bilgiler öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen verilere içerik analizi uygulanarak belirli tema ve kategoriler oluşturulmuştur. Araştırmanın birinci aşamasında sonuçlara göre Facebook gruplarında en çok mesleki tutum ve değerler temasına vurgu yapıldığı görülmüştür. Öğretmenlerin mesleki gelişimine yönelik iş birliği ve meslektaşlar arası dayanışmayı kapsayan paylaşımlar çoğunlukla yapılmıştır. İkinci aşamada da benzer şekilde öğretmenlerin meslektaşlarla haberleşme, iş birliği ve dayanışma amacıyla bu toplulukları kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Görüşmelerden hareketle bu toplulukların başlıca zorluklarının bilginin doğruluğu ve üslup sorunları olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Başlıca kolaylıklarının ise bilgi alma ve bilgiye hızlı ulaşma olduğu aynı zamanda bu topluluklardan yararlanmayan öğretmenlerin yararlanmalarının mesleki bilgi ve beceri noktasında fayda sağlayacağı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın genel sonuçları, çevrim içi öğrenme topluluklarının sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki gelişimi açısından önemli katkılar sağladığını ortaya koymuştur. Anahtar Sözcükler: Sosyal Bilgiler Öğretmenleri, Mesleki Gelişim, Çevrim içi Öğrenme Toplulukları, Facebook, Netnografi