Ceza muhakemesi hukukunda ifade alma

Ceza muhakemesi hukuku, suç ve ceza arasındaki ilişkileri düzenleyerek toplumsal düzenin ve bireysel hakların korunmasını sağlayan, adaletin tecelli etmesi açısından bir dizi ayrıntılı ve sistematik aşamayı içeren dinamik bir hukuk dalıdır. Bu canlı yapının faaliyete başlaması, ilerlemesi ve sonuçlanması ancak delillerin yarattığı şüphenin ışığıyla mümkündür. Delil toplama ve değerlendirme usulleriyle yargı sürecine katılan kişilerin hak ve yetkilerini düzenleyen ceza muhakemesi hukukunda ifade alma işlemi, adaletin karmaşık dokusunun kadim ve ayrılmaz bir parçası olarak varlığını sürdürmeye devam etmektedir. Suçun aydınlatılması, suçla ilişkilendirilen bireyin hakikat arayışındaki haklarının korunması ifade alma işlemi için temel işlevlerdir. Çalışmamız ifade almanın ceza muhakemesi hukukundaki yerine, işleyişine, esaslarına ve delil olarak yansıttığı hukuki fotoğrafa yöneliktir. Bu amaçla ceza muhakeme hukukundaki temel kavramlar ve ilkeler, ifade alma işleminin pratikteki tezahürü, şüpheli hakları karşısındaki ilerleyişi ve burada yaşanan aksaklıklar ile çözüm önerileri tartışılmış; yasak ifade alma ve sorgu yöntemleri ile buna bağlanan hukuki karşılıklar, yargısal kararlar ve öğretideki görüşler ışığında ortaya konmaya çalışılmış, ifade almanın delil değeri ve delil yasakları kapsamında değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu açıdan, çalışmanın hem teorik bilgi birikimine katkı sağlaması hem de uygulamadaki sorunlara çözüm önerileri getirmesi hedeflenmiştir. Şüphelinin suçla ilgili yetkili görevlilerce dinlenilmesi faaliyeti olarak tanımlanan ifade almanın usul ve esasları, sorguyla birlikte 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nu m. 145 ve m. 147'de düzenlenmiştir. Yasak ifade alma ve sorgu usulleri ve buna bağlanan sonuçlar da m. 148'de yer almaktadır.