Cicero'nun devlet ve yasa düzeni incelemesindeki res publica, populus ve libertas kavramlarının çözümlemesi

Bu çalışmanın amacı, Marcus Tullius Cicero'nun kendi tasarısı olan devlet ve yasa düzenini anlatırken yer verdiği res publica, populus ve libertas kavramlarının hangi anlamlarda kullanılmış olabileceği üzerine bir çözümleme yapmak ve bu kavramların daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Söz konusu kavramların anlamları irdelenirken Cicero'nun De Re Publica ve De Legibus adlı eserleri kaynak olarak kullanılmıştır. Onun mükemmel kabul ettiği devlet ve yasa düzeni, devlet idaresinin halihazırdaki yozlaşmışlığını eleştirmede kullanıldığı için Roma'nın içinde bulunduğu siyasi ve iktisadi durum Gracchus Kardeşler'in ıslahatlarından itibaren incelenmiştir. Buradan, Roma'daki devlet idaresinin yozlaşma sebebiyle bir anda savunmasız kalmadığı, aksine uzun bir süredir kötüye gittiği ve Cicero'nun eleştirilerini yönelttiği dönemde Roma'nın çoktan idari bir buhranın içinde olduğu sonucuna varılmıştır. İlaveten, Cicero'nun Roma'da yaşanan önemli bir siyasi çekişmenin baş kahramanları olan Iulius Caesar ve Gnaeus Pompeius ile kurduğu ilişkilere ve bu ilişkilerin onu nasıl etkilemiş olabileceğine yer verilmiştir. Bu çalışmada ele alınan kavramlar, Antik Çağ'da Roma'nın toplum yapısını anlamada son derece önemli olduğu için hemen herkesçe bilinen zümrelere de değinilmiştir. Keza, söz konusu kavramlar siyaset felsefesi alanına dahil olduğundan, siyaset kelimesinin kaynağı olan politeia kavramının anlamına ve siyaset felsefesinin ne olduğuna kısaca değinilmiştir. Bunları takiben, Cicero'nun siyaset felsefesinde etkileri olduğu tespit edilmiş önde gelen düşünürlerin siyaset felsefesiyle ilgili görüşlerine yer verilmiştir. Böylece Cicero'nun siyaset felsefesine dahil ve bu teze konu olan kavramların temelindeki düşünce yapısının daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır. Tezin dördüncü ve son bölümündeyse, Cicero'nun devlet ve yasa düzeninin nasıl olması gerektiğini anlattığı eserlerinden yola çıkılarak, söz konusu kavramların hangi anlamlarda kullanılmış olabileceği incelenmiştir. Bu çözümleme çalışması, sözü edilen kavramları asli kaynakları inceleme yöntemiyle tarif ederek, bu kavramların ancak türetildiklerin çağın şartları dahilinde ve belirli bağlamlar içerisinde düşünülmeleri ihtimalinde Cicero'nun kendi kastına en yakın anlamda anlaşılabilecekleri ve dolayısıyla birçok entelektüel düşünce sahasında çevirisi büyük kıymet arz eden bu kavramların yalnızca günümüz siyaset ve hukuk terminolojisine dayanan takribi çevirilerinin dikkate alınmasının okuru en doğru kanaatler yoluna yönlendirmeyebileceği tespitleriyle son bulmaktadır.