Çin-ABD kur savaşı ve Türkiye'ye etkileri

Uluslararası ticaretin ülkenin iç piyasasında yarattığı refah, dünyanın pek çok ülkesini dış ticarete yöneltmiştir. Özellikle savaş ve kriz gibi istikrarsız ve zor dönemlerde ülkeler dış ticaretten edindikleri refahı kaybetmemek adına kurlara müdahale etmiş ve rekabetçi devalüasyonlarla kur savaşlarını sürdürmüştür. Ulusal paralarının değerini düşürerek ihracatlarını artıran ülkeler, ülke içinde istihdam ve üretim yaratırken, partner ülkelerin dış ticaretini negatif yönde etkilemiştir. İkinci dünya savaşından sonra kur savaşları küresel anlaşmalarla azaltılmış ve 1980'lerden itibaren dünya genelinde kura müdahale etmeyen politikalar benimsenmiştir. Ancak dünyanın en büyük ekonomilerden Çin, zaman zaman çeşitli amaçlarla kura müdahale etmekte ve kur savaşı kavramını tekrar gündeme getirmektedir. Bu çalışmada Çin'in ABD ve Türkiye ile gerçekleştirdiği karşılıklı ihracatın, döviz kuru ve partner ülke sanayi üretim endeksi ile arasındaki ilişki Çin-ABD ve Çin-Türkiye arasındaki kurulan toplam 4 modelle, 1999M1-2015M12 dönemi için analiz edilmiştir. Çalışmada serilerin durağanlığı ADF, PP, KPSS ve Kapetanios birim kök testleriyle analiz edilmiş ve serilerin farkları alındığında durağan, yani I(1) olduğu görülmüştür. Seriler arasındaki nedensellik ilişkileri Granger ve Toda-Yamamoto nedensellik testleriyle incelenmiş ve her bir modelin kendi içinde nedensellik taşıdığı tespit edilmiştir. Modellerdeki eşbütünleşme ilişkileri; yapısal kırılmalara izin veren Maki testiyle kontrol edilmiş ve her bir modeldeki değişkenlerin eşbütünleşik olduğu bulunmuştur. Uzun ve kısa dönem analizleri DOLS yöntemleriyle gerçekleştirilmiş ve uzun dönem katsayıları tespit edilmiştir. Ayrıca modellerin kısa dönem hata düzeltme mekanizmalarının çalıştığı görülmüştür.