Çin'in dış politikasında orta Asya enerji kaynaklarının önemi

DeğiĢen ve geliĢen dünyada enerji ihtiyacı değiĢmeyen bir olgu olarak hep sabit kalmıĢtır. Toplumlar zaman içerisinde ihtiyaç duydukları enerjiyi karĢılamak için çeĢitli yollara baĢvurmuĢlardır. Sanayi Devrimi ile baĢlayan süreçte öncelikli enerji kaynağı kömür olmuĢtur. Ancak daha sonra kömür yerini petrole bırakmıĢtır. En fazla kullanılan enerji kaynakları arasında petrol, kömür, doğal gaz, yenilenebilir enerji gibi kaynaklar yer almaktadır. Günümüzde en fazla enerji tüketimi gerçekleĢtiren ülke ise Çin‟dir. Çin enerji kaynakları açısından zengin bir ülke olsa da ihtiyaç duyduğu enerjinin yarısından fazlasını ithal etmektedir. Bu durum Çin‟i dıĢ politikasını oluĢtururken enerji faktörünü öncelikleri arasına almaya zorlamaktadır. Çin enerji ithalatının önemli bir kısmını Ortadoğu ülkelerinden karĢılamaktadır. Ancak buradan yapılan ticaretin Amerikan kontrolünde bulunan deniz yollarından olması Çin‟i alternatif güzergâhlar oluĢturmaya itmektedir. Özellikle Soğuk SavaĢ sonrasında Orta Asya da zengin enerji kaynakları bulunduran bir coğrafya olarak dikkatleri üzerine çekmiĢtir. Amerika ve Avrupa merkezli enerji Ģirketleri ile politika yapıcıları hemen Orta Asya‟da aktif olmak istemiĢlerdir. Çin de zaman kaybetmeksizin bölgeye yönelik dıĢ politika oluĢturmaya baĢlamıĢtır. Çin için alternatif bir enerji ithalat rotası olan Orta Asya‟ya yönelik, çok kısa bir süre içerisinde birçok önemli proje sunulmuĢ ve hayata geçirilmiĢtir. Bu çalıĢmada Çin‟in enerji ihtiyacının karĢılanmasında Orta Asya‟nın nasıl bir role sahip olabileceği araĢtırılacaktır. Anahtar Kelimeler: Enerji, Çin, Orta Asya.