Cinsel istismar mağduru olguların sosyodemografik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi

Çocuğun cinsel istismarının, yol açtığı yıkıcı sonuçların yanısıra, en önemli tedavisinin 'önlemek' olduğu göz önüne alındığında; bu durumun pek çok alanı ilgilendiren bir halk sağlığı problemi olduğu aşikârdır. Bu çalışmada, çocukluk çağı cinsel istismarının önlenmesinde ve mağdur çocukların psikiyatrik destek ve tedavilerinin düzenmesinde hangi faktörlerinin öne çıktığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma, polikliniğimize çocuğun cinsel istismarı nedeniyle başvuran 94 olguyu kapsamaktadır. Olguların biyopsikososyal verileri görüşmeyi yapan araştırma görevlileri tarafından doldurulan bilgi formundan, istismar ve klinik izlemle ilgili verileri dosyaların geriye dönük olarak taranmasından elde edilmiştir. Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği ve Çocuklar İçin Travma Stres Tepki Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmamızda olguların ortalama yaşının 12,5 olduğu, çoğunluğun kız olgulardan oluştuğu, olguların önemli bir kısmının premorbid psikiyatrik bozukluk tanısı olan ve normalin altında mental kapasitesi olan, çok büyük oranda düşük sosyoekonomik düzeyden gelen ve ebeveynlerinin, özellikle annelerinin, eğitim durumlarının çok büyük oranda kötü olan çocuklar olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda olguların en çok ev ortamında istismara uğradığı, bunun yanında önemli oranda boş arazilerde, metruk binalarda ve kullanılan binaların denetimden uzak bir kısmında istismar olayının yaşandığı saptanmıştır. Özellikle erkek ve küçük yaş grubundaki olguların bu denetimsiz mekânlarda istismara maruz kaldığı dikkat çekmektedir. İstismarcının çok büyük oranda mağdurun daha önceden tanıdığı biri olduğu, ayrıca tanıdık biri tarafından gerçekleştirilen istismarın anlamlı oranda daha fazla nitelikli istismar olduğu saptanmıştır. Nitelikli istismara erkeklerin, büyük yaş grubu çocukların, mental retardasyonu olan çocukların, kırsal bölgede yaşayan çocukların, birden fazla kişi tarafından mağdur edilen çocukların, ensest mağduru çocukların, evde ve metruk mekânlarda istismara uğrayan çocuların daha fazla maruz kaldığı saptanmıştır. Olguların %84'ünde olay sonrasında psikiyatrik bozukluk geliştiği, en sık depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu tanısı görüldüğü, nitelikli istismara uğramış olmakla psikiyatrik bozukluk geliştirmek arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca psikiyatrik bozukluk gelişip gelişmediği dikkate alınmaksızın uygulanan depresyon ve stres tepki skorlarınında istismarın niteliğinden etkilendiği saptanmıştır. Çalışmamızın, istismarın önlenmesinde işbirliği içinde çalışması gereken ailelere, eğiticilere, sağlık çalışanlarına, belediye ve kolluk görevlilerine yol gösteren, istismar mağduru çocuklarla çalışan klinisyenlerin göz önünde bulundurması gereken konulara dikkat çektiğini, koruyucu ve tedavi edici ruh sağlığı alanında fayda sağlayacağını düşünmekteyiz.