Civanperçemi (Achillea millefolium), alıç (Crataegus monogyna) ve böğürtlen (Rubus discolor)'in toplam antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi ve oksidatif stres oluşturulmuş ratlarda bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkilerinin incelenmesi

Bu çalışmada, Rubus discolor, Achillea millefolium, Crataegus monogyna'nın su ve etanol ekstrelerinin in vitro şartlarda antioksidan özellikleri araştırıldı. En yüksek in vitro antioksidan özelliğe sahip R. discolor çiçek su ekstresi verilen sıçanlarda lipid peroksidasyon (LPO), yağ asidi düzeyi, lipofilik vitamin değerleri, protein ve glutatyon miktarları ile kolesterol düzeyleri ölçüldü. Bu amaçla kontrol, H2O2 reaktifi ve Rubus discolor ekstrelerini içeren gruplar ile bunların kombinasyonları kullanıldı.Ekstrelerin in vitro antioksidan ve antiradikal aktivitelerini belirlemek için toplam antioksidan aktivite, 2,2´-azinobis (3-etilbenztiyoazolin-6-sülfonik asit) (ABTS) radikal giderme aktivitesi, 2,2-difenil-1-pikril-hidrazil (DPPH?) serbest radikal giderme aktivitesi, indirgeme kuvveti, süperoksit anyon radikali (O2?-) giderme aktivitesi, hidrojen peroksit giderme aktivitesi, FRAP testi ve metal şelatlama aktiviteleri ayrı ayrı çalışıldı. Buna ilaveten ekstrelerin toplam fenolik bileşikleri pirokatekol ve kuersetin miktarı olarak belirlendi. Ekstrelerin -özellikle R. discolor (böğürtlen) ekstresinin- etkili bir antioksidan özelliğe sahip olduğu saptandı.Çalışma sonuçlarımıza göre, in vivo ortamda H2O2 uygulanan gruplarda LPO'nun arttığı, GSH ve toplam protein miktarlarının azaldığı belirlenmiş, bitki ekstresi verilen gruplarda LPO'nun azaldığı veya önlendiği, GSH ve toplam protein miktarlarının ise arttığı veya korunduğu tespit edilmiştir. Lipofilik vitaminler ve kolesterol seviyelerinin ise bitki ekstresi verilen gruplarda belirgin şekilde etkilendiği gözlenmiştir. Bitki ekstresinin yağ asidi metabolizmasında görevli önemli enzimlerin substratları olan bazı önemli yağ asitlerinin miktarlarını belirgin şekilde etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca, bitki ekstresi verilen gruplarda GSH-Px ve SOD enzim miktarlarının arttığı gözlenmiştir.Sonuç olarak A. millefolium, C. monogyna ve R. discolor bitkilerinin etkili birer antioksidan kaynağı oldukları ve R. discolor çiçek ekstrelerinin de in vivo ortamda etkili oldukları söylenebilir.