CMR hükümlerine göre uluslararası karayolu taşımacılığında taşıyıcının sorumluluğu

Bu tezin konusu "Karayolu İle Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmeleri Hakkında Konvansiyon" hükümlerine göre taşıyıcının sorumluluğu üzerinedir. CMR uluslararası karayolu taşımacılığında düzenlenen sözleşmelerde uygulanacak temel hukuk kaynağıdır. 19 Mayıs 1956 yılında İsviçre'nin Cenevre Kenti'nde hazırlanan bu Konvansiyon 2 Temmuz 1961'de yürürlüğe girmiştir. Bu konvansiyona taraf ülkelerin sayısı bugün itibarıyla 56 ülke olup, her geçen yıl taraf olan ülke sayısı artmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin CMR'ye katılması, 07.12.1993 tarihli ve 3939 sayılı Kanunla uygun bulunmuş olup, 04.01.1995 tarihinde 22161 sayısı ile Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Ülkemizin de gecikmeli olarak bu konvansiyona taraf olması taşımacılık alanında önemli bir adımdır. Eşya taşımacılığında ülkemizde farklı taşıma yöntemleri kullanılsa da karayolu taşımacılığı diğer ülkelerde de benzer şekilde olduğu gibi önemli bir paya sahiptir. Bu sebeple bu alanda Avrupa'da yeknesak kuralların yerleşmesi, bu oluşumda Türkiye'nin de yer alması ülkemizde taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren firmalar için önemlidir. CMR, eşyaların taşınması sırasında ziya olması, hasarlanması ve eşyanın gönderilene geç tesliminde taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler içermektedir. Taşımanın tüm yönlerini içeren bir düzenleme değildir. Bu hususta çalışmamızda öncelikle taşıma hukukunun kavramlarına, sonrasında taşıma sözleşmesinin taraflarının haklarına ve yükümlülüklerine genel olarak yer verilmiş olup, çalışmamızın ana konusu olan taşıyıcının ziya, hasar ve gecikmeden doğan sorumluluğu ve bu sorumluluğun sonuçları ve zararın nasıl tazmin edileceği ayrıntılı olarak incelenmiştir. CMR'nin pratikteki yansımaları Yargıtay İçtihatları ile birlikte ele alınmış ve eksik kalan konularda çözüm önerilerine de yer verilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: CMR, Uluslararası Eşya Taşımacılığı, Taşıyıcının Sorumluluğu, Ziya, Hasar, Gecikme.