Çocuk ve adolesan çağda görülen temporomandibular bozukluğun etiyolojisinde ailesel ve davranışsal faktörlerin değerlendirilmesi

Amaç: Çocuklarda ve adelosanlarda Temporomandibular Düzensizliğin (TMD) tedavisinde birinci basamak, yetişkinlerde de olduğu gibi etiyolojik faktörlerin belirlenerek kontrol altına alınmasıdır. Günümüzde TMD etyolojisinde biyopsikososyal yaklaşım kabul edilmektedir. Bu yaklaşıma göre anksiyete, somatizasyon ve çevresel faktörler gibi psikososyal etkenler hastalığın tedavisinde mutlaka dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. Bu çalışmanın amacı, TMD olan çocuk ve adelolsanlarda davranışsal ve ailesel faktörlerin hastalığın etyolojisinde rolü olup olmadığının değerlendirilmesidir. Materyal ve Metot: Çalışmaya yaşları 9-18 arası olan TMD'ye sahip 70 birey ve sağlıklı 69 gönüllü birey ve refakatçi ebeveynleri dahil edildi. TMD tanısı klinik muayene ve gerekli durumlarda görüntüleme metotlarının kombine kullanımıyla yapıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm bireylerin demografik verileri, ağrı ve çene fonksiyonları değerlendirildi. Klinik muayene bulgularında ağrı, maksimum ağız açıklığı ve eklem sesleri değerlendirildi. Tüm bireylere DC/TMD Axis II de yer alan derecelendirilmiş kronik ağrı skalası (GCPS), hasta sağlık anketi-4 (PHQ-4) ve ağız alışkanlıkları kontrol listesi ve Axis I' de yer alan TMD ağrı anket'i uygulandı. Bunun yanında tüm bireylere çocuk davranış değerlendirme ölçeği ve ebeveynlerine aile değerlendirme ölçeği uygulandı. Anket sonuçları istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Gruplara göre hasta sağlık anket'i ve ağız alışkanlıkları kontrol listesi skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p=0,001). TMD grubunda ağız alışkanlıkları sağlıklı bireylere göre daha fazla bulundu. Aile değerlendirme ölçeği puanı değerlendirildiğinde, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p=0,315). Çocuk davranış listesi genel puanı karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p=0,001). Gruplara göre sosyal olarak içe çekilme, somatik sorunlar, anksiyete/depresyon gibi içedönüklük sorunları ve aynı zamanda suça yönelik davranışlar, saldırgan davranışlar gibi dışadönüklük puanı, gayretli kontrol puanı ortanca değerlerinin TMD grubunda daha yüksek olduğu bulundu. Yaş ile iletişim puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü çok zayıf bir ilişki bulundu (p=0,038). Sonuç: TMD'li çocuk ve adelosanlarda davranışsal bozukluk bulgularının ve oral alışkanlıkların daha yüksek bulunması bu faktörlerin TMD etyolojide rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Bu faktörlerin varlığından şüphe ediliyorsa tedavi planımızda davranışsal terapilere de yer verilmesi faydalı olacaktır.