Çocuk dergilerinde bilimin doğası ve bilim insanları: Bilim Çocuk dergisi örneği

Günümüzde bilimi ve bilimin doğasını anlamak, fen okuryazarı bireyler yetiştirmek için önemli ve gereklidir. Bilimle ilgili bilgi ve düşüncelerin oluşmasında birçok kaynak etkilidir. Bu araçlardan biri kitle iletişim araçlarından olan dergilerdir. Araştırmada, bir çocuk dergisi olan ve TÜBİTAK tarafından yayınlanan "Bilim Çocuk" dergisinin "Simit ve Peynir'le Bilim İnsanı Öyküleri" adlı çizgi anlatımlarında yer verilen bilimin doğası unsurlarının ve bilim insanının özelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. 2007-2020 yılları arasındaki sayılarda yer alan 168 çizgi anlatım içerik analizi ile analiz edilmiştir. Analizlerde araştırmacılar tarafından hazırlanan "Bilimin Doğası Unsurları Kontrol Listesi" ve "Bilim İnsanı Özellikleri Kontrol Listesi" kullanılmıştır. Yapılan incelemelerde, çizgi öykülerde bilimin doğası ve bilim insanı ile ilgili birçok özelliğe değinildiği tespit edilmiştir. Bilimin doğası ile ilgili olarak en sık değinilen unsurların, "bilimsel bilginin kanıta dayalı olduğu", bilimsel çalışmalarda gözlemin önemli olduğu", "bilimsel bilginin, gözlemlerin ve çıkarımların birleşimini içerdiği"; en az değinilen unsurların ise "bilimsel çalışmalar, içinde bulunduğu toplumun politik, sosyal ve kültürel yapısından etkilenir", "bilimsel bilgi değişebilir" olduğu görülmüştür. Bilim insanları ile ilgili olarak en çok "meraklı" ve "iyi bir gözlemci" olmalarına değinildiği, en az ise "hayal gücüne sahip olma"nın vurgulandığı belirlenmiştir. Bilim Çocuk dergisinde yer alan çizgi anlatımların, bilimin doğası ve bilim insanı ile ilgili uygun bilgi ve düşünceler oluşturma konusunda iyi bir araç olacağı söylenebilir.