Çocuk destek merkezlerinde çalışan profesyonellerin ikincil travmatik stres deneyimleri

Travmatik bir yaşantının varlığı ve psikolojik etkileri doğrudan maruz kalan bireylerin ötesine uzanmaktadır. Örseleyici travmatik yaşantılar, mağdurun ailesi veya onunla çalışan meslek elemanlarını da etkilemektedir. Travmatik bir deneyime dolaylı olarak maruz kalmak ikincil travmatik stres olarak tanımlanır. Bu kapsamda çocuk refahı alanında çalışan profesyoneller çocukların yaşamış olduğu travmalardan dolaylı olarak etkilenebilmektedir. Bu araştırmanın amacı, Çocuk Destek Merkezlerinde travma mağduru çocuklarla çalışan profesyonellerin ikincil travmatik stres deneyimlerini ve dolaylı maruziyete yol açan risk faktörlerini ortaya koymaktır. Bu temel amaç doğrultusunda Çocuk Destek Merkezinde çalışma deneyimi olan 21 profesyonel ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler aracılığıyla veriler toplanmıştır. Veriler, tematik analize tabi tutularak çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, Çocuk Destek Merkezi profesyonelleri cinsel istismar, madde bağımlılığı, psikopatoloji, göç ve ebeveyn terki gibi vaka türleri ile çalışmaktadır. Travmatik yaşantılara maruz kalan çocuklarla yürüttükleri sosyal rehabilitasyon sürecinde üstlendikleri birçok rol ve sorumluluk vardır. Bu durum ise mesleki doyumu olumsuz etkilemektedir. Çocuk refahı alanında çalışmak, kazandırdığı deneyim, krize müdahale ve vaka yönetimi konusundaki geliştiriciliği ile güçlendiricidir. Stres yükü, kontrol hali, şüphecilik ve adil dünya inancının sarsılması ise güçsüzleştirici dinamiklerdir. Profesyonellerin ikincil travma ile baş etme stratejilerinin iş dışı zamanlarda zihni rahatlatıcı aktivitelere zaman ayırma, mesleki ve sosyal yaşamı dengeleme, aile ve meslektaşlarla paylaşımda bulunma ve destekleyici eğitimler alma olduğu görülmektedir. Profesyonellerin gereksinimleri arasında süpervizyon, eğitim, rotasyon, iş birliği ve koordinasyon, koruyucu ve sağaltıcı ruh sağlığı hizmetleri yer almaktadır. Araştırma kapsamında ikincil travmatik stres oluşumunda risk unsurlarının vaka türleri, maruziyet süresi, mesleki deneyim ve psikososyal destek olduğu dikkat çekmektedir. Ulaşılan sonuçlara ilişkin olarak sosyal hizmet disiplinin mesleki uygulama basamaklarını oluşturan mikro, mezzo ve makro boyutlarında profesyoneli koruyan, destekleyen ve geliştiren politika uygulamalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Sözcükler: Çocuk Destek Merkezi, İkincil Travmatik Stres, Tükenmişlik, Sosyal Hizmet Uzmanı.