Çocuk edebiyatı eserlerinde aile üzerine bir araştırma: Aile tipleri, aile içi iletişim ve tutumlar

Toplumun en minimal kurumu ailedir. Aile, kişinin sosyalleşmesi için oldukça önemli bir yapıdır. Tüm ailelerin farklı iletişim biçimleri, tavırları ve yapıları bulunsa da çocukların değişik aile yapıları ile tanıştırılmasıyla ilgili olarak çocuklara hitap eden nitelikli kitapların bulunduğu da bilinmektedir. Çalışmamızın amacı, ailenin çocuk edebiyatı yapıtlarına nasıl yansıdığını incelemektir. Bu amaca olarak değişik yazarların 22 adet çocuk kitabı, aile kavramı çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışma için seçilmiş olan kitaplar; aile kavramı ile alakalı olarak aile çeşitleri, aile içi ilişkiler ve anne baba tutumlarına göre analiz edilmiştir. Seçilmiş yapıtlar, doküman incelemesiyle içerik analizine tabi tutulmuştur. İncelenmiş olan kitapların sosyal sistemdeki değişmelere paralel olarak aile çeşitlerinin pek çoğunu barındırdığı saptanmıştır. İncelenmiş olan eserlerde aile içi çatışmalar ve ailelerin tutumlarının da pek çok örneği aktarılmıştır. En çok sözü edilen aile tutumları demokratik/destekleyici tutumla ilgisiz tutumdur, bunları takiben otoriter tutum da yer almaktadır. Demokratik/destekleyici tutum sergileyen anne babaların çocuklar ile iletişimlerinin daha pozitif olduğu, otoriter tutum sergileyen anne babaların çocuklarınınsa ilişkilerde çatışmalar deneyimlediği, mutsuz ve içe kapanık olduğu ulaşılan bulgular arasındadır. Yazarlar, çocuk kitabı okuyucularına toplumdaki aile tiplerini, tutumlarını ve aile içi ilişkileri kitaplar üzerinden aktarmıştır. Ailenin toplumdaki yerinden dolayı çocuk duyarlığını yansıtan daha çok eser kaleme alınmasının çocuk edebiyatına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.