Çocuk ve ergen madde bağımlılarında üst biliş işlevleri ve depresyonun incelenmesi

Bu çalışma çocuk ve ergen madde bağımlıları üzerinde üstbiliş işlevleri ve depresyonun incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın evrenini, Türkiye'nin bir ilinde bulunan Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezinde 1 Ocak 2022 – 31 Ağustos 2022 tarihleri arasında tedavi gören madde kullanım bozukluğu tanısı almış, iletişim ve işbirliğine açık, araştırmaya alınma kriterlerini taşıyan 160 hasta oluşturmuştur. Çalışmanın örneklemi Epi İnfo Programı kullanılarak %95 güven aralığı %5 hata payı ile 101 birey olarak belirlenmiştir. Çalışma 102 birey ile tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar için Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) ve Üstbiliş Ölçeği Çocuk ve Ergen Formu (ÜBÖ-ÇE) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, median değerleri, standart sapma, aritmetik ortalama, t testi, ANOVA testi, Tukey testi, Pearson Çarpım Momentler Korelasyon ve Sperman Sıra Korelasyon analizi kullanılmıştır. Bu çalışmada ÇDÖ toplam puan ortalaması 24,17±9,11; ÜBÖ-ÇE toplam puan ortalaması 63,75±11,67 olarak bulunmuştur. Çocuk Depresyon Ölçeği ile Üstbiliş Ölçeği Çocuk Ergen Formu arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05). ÇDÖ ile ÜBÖ-ÇE olumsuz üst endişe alt boyutu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). ÇDÖ ile ÜBÖ-ÇE olumlu üst endişe alt boyutu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, madde kullanım bozukluk tanısı almış çocuk ve ergenlerin üstbilişinde bozulmalar olduğu ve depresyon düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Madde kullanım bozukluk tanısı almış çocuk ve ergenlerde depresyon ve üstbiliş işlevlerine yönelik daha geniş örneklem gruplarında araştırma yapılması, hemşirelerin depresyonu azaltıcı önlemler ile üst biliş işlevlerini geliştirici önlemleri bütüncül bakım planına eklemeleri önerilir.