Çocuk kitaplarında zorbalık üzerine bir inceleme

Çocukların çevresiyle etkileşime girdiği toplumun bir üyesi olarak kendine yer bulmaya çalıştığı dönemde zorbalıkla karşılaştıkları görülmektedir. Son yıllarda özellikle okul ortamlarında zorbalık farklı biçimlerde karşımıza çıkmaktadır. Kitaplar, çocukların zorbalığa ilişkin bilgilenmesini, farkındalık oluşturmasını sağlayabilecek araçlardır. Çocuğun karakterlere öykünmesi, kurgusal olarak etkilenmesi sonucunda zorbalığa karşı tavır ve tutum geliştirmesi mümkündür. Bu bağlamda, izleği zorbalık olan çocuk kitapları incelenmiştir. Bu çalışmada, farklı yaş gruplarına yönelik çocuk kitapları seçilerek zorbalığı ele alış biçimleri ve çözüm önerileri ele alınmıştır. Kitaplardaki zorbalık türlerinin hangi sıklıkta geçtiği belirlenerek zorbalığa karşı tutum ve davranışlarla çözüm önerilerine ilişkin temalar, kavramlar ve anlatım biçimleri belirlenerek içerik analizi yapılmıştır. İncelenen 14 kitapta en çok sözel zorbalık türüne, en az sanal ve cinsel zorbalık türüne yer verildiği belirlenmiştir. Zorbalığa karşı gösterilen tepkilere bakıldığında, zorbalığa uğradığını saklamak, başka birine zorbalık yapıp kendini rahatlatmaya çalışmak ve zorbalığa iyilikle yanıt vermek en çok görülen tepkilerdir. Zorbalığa ve çatışma durumlarına yönelik olarak en çok önlem alınması gerekliliği üzerinde durulurken dört kitapta hiçbir çözüm önerisine rastlanmamıştır.