Çocukluk çağı menenjit ve ensefalit tanısında multiplex PCR yönteminin etkinliği

Amaç: Menenjit meninks zarlarının iltihaplanması sonucu oluşan, yüksek morbiditeye ve ciddi komplikasyonlara neden olan bir merkezi sinir sistemi enfeksiyonudur. Enfeksiyöz ve non- enfeksiyöz olmak üzere birçok nedeni vardır. Bu çalışma hızlı tanı ve duyarlılığı yüksek olan multiplex PCR gibi moleküler testleri kullanarak, bu testlerin etkinliğini araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1 Ocak 2020/1 Kasım 2024 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine başvuran 0-18 yaş arası, BOS multiplex PCR'da üremesi olan menenjit ve ensefalit tanısı alan 26 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, başvuru şikayetleri, laboratuvar ve görüntüleme sonuçları retrospektif olarak hastane sisteminden ve hastaların dosyalarındaki bilgilerden elde edildi. Bulgular: Olguların yaş ortalaması 5,42±4,25 yıl olup, %65,4'ü 5 yaş üstüydü. Hastaların %61,5'i erkekti ve en yüksek vaka oranları yaz ve kış mevsimlerinde görüldü. En sık başvuru şikâyetleri ateş(%84,6) ve kusma(%76,9) idi. BOS multiplex PCR ile bakteriyel etkenler %46,1, viral etkenler %53,9 oranında tespit edildi; en sık Streptococcus pneumoniae (%75) ve Enterovirüsler (%57,2) izole edildi. Tedavide en çok Vankomisin + 3. Kuşak SS (%42,3) kullanıldı. Viral menenjitlerde trombosit, albümin ve kalsiyum düzeyleri yüksek, bakteriyel menenjitlerde tedavi süresi daha uzun bulundu(p<0.05). Komplikasyon gelişen hastalarda beyin MRG'de patoloji saptandı(p<0.05). Konvülsiyon geçiren hastaların kan kültüründe üreme görüldü(p<0.05). Tüm laboratuvar değerleri arasında korelasyon yapıldı. Yapılan lineer regresyon analizinde ise BOS Glukoz ile BOS Protein, BOS Glukoz ile Glukoz (BOS/Serum), Glukoz (BOS/Serum) ile tedavi süresi arasında anlamlı korelasyon saptandı(p<0.05). Sonuç: Multiplex PCR testi, menenjit tanısında hızlı ve hassas sonuçlar sağlayarak enfeksiyon etkenini kısa sürede belirler. Geleneksel yöntemlere göre düşük miktardaki patojenleri tespit edebilir, gereksiz antibiyotik kullanımını önler ve tedaviyi hızlandırarak komplikasyon riskini azaltır. Anahtar Kelimeler: Menenjit, Ensefalit, Çocuk, BOS multiplex PCR