Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yazılımları yardımıyla Çankırı Acıçay Deresi taşkın risk analizi

Küresel iklim değişikliğinin etkileri; iklim kuşaklarının kayması, hava sıcaklıklarında artışların olması, buzulların erimesi, buzulların erimesine bağlı deniz seviyelerinde yükselme olarak bilinse de bu etkenlerin beraberinde getirdiği şiddetli fırtınalar ve yağışlar, taşkın olaylarının şiddetinde ve sıklığında artışa neden olmaktadır. Bunun neticesinde son yıllarda aşırı hava olayları ve meteorolojik afetler yaşanmaktadır. Bunlar içinde sel ve taşkınlar, en yıkıcı tehlikelerden birisi olarak kabul edilmekte ve ciddi can ve mal kayıplarına neden olmaktadır. Türkiye'de kuraklık, deprem, fırtına gibi doğal afetlerden sonra en büyük can ve mal kaybına neden olan doğal afet sel ve taşkınlardır. Bundan dolayı taşkın haritalama, ülkemizde taşkın risk yönetiminde kullanılan çok önemli bir unsurudur. Bu çalışmada Çankırı Acıçay Deresi taşkın risk analizi yapılabilmesi için çalışma alanı olarak Çankırı-Ankara karayolu Eldivan ayrımı ile Merkez ilçeye bağlı Süleymanlı köyü hattı arasında kalan kısım ele alınmıştır. Havzanın üç boyutlu modelinin elde edilmesinde ve incelenmesinde Surfer yazılımından faydalanılmıştır. Analiz geometrisinin oluşturulması için 1/25000 ölçekli halihazır harita kullanılarak Autocad Civil 3D'de toplam 143 enkesit tanımlanmıştır. Enkesitler HEC-RAS yazılımına aktarılarak Q2, Q5, Q10, Q25, Q50, Q100 ve Q500 taşkın tekerrür debilerine göre analiz yapılmıştır ve analiz sonucu taşkın yayılım haritaları elde edilmiştir. En olumsuz koşula göre olan taşkın yayılım haritası sonucuna göre değerlendirmeler yapılmıştır ve önerilerde bulunulmuştur.