Çok kriterli karar verme yöntemlerine dayalı gebelik okuryazarlığı ölçek geliştirme çalışması

Gebelik okuryazarlığı, kadınların gebelik sürecine özgü sağlık bilgilerini doğru bir şekilde edinme, anlama, değerlendirme ve günlük yaşamda uygulama becerilerini ifade eden, kendi sağlıklarını ve çocuklarının sağlığını iyileştirme ve sürdürme amacı taşıyan sosyal ve bilişsel bir yetkinliktir. Geliştirilen gebelik okuryazarlığı ölçeği için 12 uzman ile 89 soruluk taslak madde havuzu oluşturulmuş, Lawshe tekniği ile kapsam geçerlik oranı (KGO) "0 ya da negatif" değer alan 12 madde elenerek dil uygunluğu da test edilmiş ve 77 madde ile taslak ölçek uygulama aşamasına geçilmiştir. Pilot çalışma 100 gönüllü gebe katılımcı üzerinden yapılmış, daha sonra 18 yaş ve üzeri olan toplam 401 gönüllü kadın katılımcı ile ana çalışma gerçekleştirilmiştir. Hedeflenen ölçeğin yapısının doğrulanması amacı ile açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, madde analizi, güvenirlik analizleri yapılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda faktör yükleri 0,489 ile 0,718 arasında olan 39 maddeli veri seti ve özdeğeri 1'in üzerinde 4 faktörlü ölçme aracı elde edilmiştir. Toplam varyansın %52,78'ini açıklayan bu faktörler "Yenidoğan Bakımı ve Lohusalık, Doğum Süreci ve Hazırlık, Bilgi Arama ve Karar Verme Davranışı ile Gebelikte Tehlike İşaretleri" olarak isimlendirilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarında elde edilen uyum indeksi değerleri, yeterli ve kabul edilebilir aralıkta bulunmuş olup, alt-üst %27'lik grup ortalamaları farkı anlamlı, madde toplam korelasyonuna ait değerleri ise 0,329 ile 0,698 değerleri arasında olduğu tespit edilmiştir. İlaveten ölçeğin yapısal uygunluğu için Fornell-Larcker kriteri, HTMT kriteri, CR ve AVE parametreleri de kabul edilen uyum sınırları içerisindedir. Araştırmanın istatistiksel analizleri SPSS, AMOS ve SMART-PLS programları ile yapılmıştır. Sonuç olarak Gebelik Okuryazarlığı Öçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir.