Çok ölçütlü karar verme tekniklerinin karşılaştırılması ve uygulama alanları

Günlük hayatta karar verilmesi gereken birçok konu vardır. Karar problemlerindeki ölçüt ve seçeneklerin sayısı artıp çelişen durumların da ortaya çıkmasıyla karar vermek daha da zorlaşmaktadır. Tüm ölçütler aynı anda ele alındığında genellikle hiçbir seçenek diğer tüm seçeneklerden daha iyi değildir. Dolayısıyla, karar problemlerinin çözümleri koşullara, problem tanımına, çözüm yöntemine ve karar vericiye bağlı olarak değişmektedir. Çok ölçütlü karar verme (ÇÖKV) yöntemleri karar verme problemlerinin çözümünde, belirli ölçütler doğrultusunda seçeneklerin sıralanmasında ve en iyi seçeneğin seçilmesinde kullanılmaktadır. Aynı problemde birden fazla ÇÖKV yöntemi kullanılabilmekte, kullanılan yöntemlerin sonuçları farklılıklar gösterebilmektedir. Birçok çalışmada aynı amaca hizmet edip farklı sıralama sonuçları sunan yöntemlerin hangisinin kullanılacağı da ayrı bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Son yıllarda tüm ÇÖKV tekniklerini bir arada anlatan kitaplar basılmaya başlanmıştır. Fakat bu kitaplarda bir yöntemden sonra diğer bir yöntem verilirken bir önceki yöntemle kıyaslaması yapılmamaktadır. Literatürdeki bu eksiklik çalışmayı yapmamız konusunda motivasyon kaynağımız olmuştur. Bu tez çalışmasında değer temelli ve değer temelli olmayan ÇÖKV teknikleri kronolojik sırada ele alınmıştır. Standart bir tablo ile yöntemler kendisinden önce verilen yöntemlerle kıyaslanarak kümülatif karşılaştırmalar sunulmuştur. Aynı zamanda her bir ÇÖKV tekniğinin karakterizasyonu da elde edilmiştir. Bu çalışma, sadece yöntemlerin karakterizasyonlarını ortaya çıkarmakla kalmayıp aynı zamanda tezde bahsedilen yöntemleri kullanarak bir mobilya fabrikasındaki gerçek hayat problemine çözüm sunmuştur. Çözümde uygulanan 12 farklı yöntem sonucunda dört yöntemin yüksek derecede uyumlu olduğu tespit edilmiştir. 3PL firması seçimlerinin gelecek dönemlerde daha etkin bir şekilde yapılabilmesi için firmaya, MS Excel'de sıralamaları otomatik yapan çalışma sayfaları da oluşturulmuştur.