Çok seçenekli medya ortamında kitle iletişim araçlarının tüketim ve seçim biçimi (Eskişehir örnekleminde bir izleyici araştırması)

Eskişehir'li izlerkitlenin, kitle iletişim araçları tüketiminin temel belirleyicileriolan bilişsel ve duygusal gereksinimler doğrultusunda, medyayı algılayış ve kullanımbiçiminin araştırıldığı bu çalışmada, Eskişehirli izlerkitleye kotalı örneklemle bir anketuygulanmıştır. Elde edilen veriler yaş, cinsiyet, eğitim ve gelir değişkenleridoğrultusunda incelenmiş, izlerkitlenin bilişsel ve duygusal gereksinimleridoğrultusunda kitle iletişim araçlarını kullanma sıklıkları, kullanmama nedenleriaraştırılmıştır.Bilişsel gereksinimler bireyi yaşadığı topluma bağlar. Bilgi ve haber bireyiçevresinden haberdar ederken onun sosyalleşmesinin de aracı olur. Kitle iletişimaraçları bilişsel gereksinimlerin tatminindeki en önemli araçlardır. Eskişehirli izlerkitlebilişsel gereksinimlerini karşılamak için öncelikli olarak televizyonu, gazeteyi, radyoyuve interneti kullanmaktadır. Televizyon çalışmadaki bütün değişkenler bağlamındaizlerkitlenin en önemli bilgi kaynağı olarak ortaya çıkmıştır. Radyo yaş değişkenibağlamında incelendiğinde bilgi kaynağı olarak öne çıkarken, internet eğitim değişkeniile öne çıkmaktadır.Türkiye ekonomik açıdan gelişmekte olan bir ülkedir. 1980 sonrası yaşananekonomik ve sosyal değişim bireylerin yaşamlarında da önemli değişikliklere nedenolmuş, rekabet, stres ve sıkıntı olguları yaşamın bir parçası haline gelmiştir.Teknolojinin gelişmesiyle çeşitlenen kitle iletişim araçları da ortaya çıkan bu duygusalgereksinimler ortamında kendisine yer bulmuştur. Günlük hayatın sıkıntısındanuzaklaşmak için Eskişehirli izlerkitle televizyonu, gazeteyi ve radyoyu ve cep telefonutercih etmektedir. Bilişsel ve duygusal gereksinimlerin tatmini için kullanılan araçlarseçkisinde film izleme araçları, müzik dinleme araçları ve dergi son sırada yeralmaktadır.Çalışma izlerkitlenin birden fazla kitle iletişim aracı kullanmaya istekliolduğunu, teknolojiye açık olduğunu gösterirken eğitim ve gelir faktörlerinin önemli birbelirleyici olduğunun da altını çizmektedir. Özellikle gelir değişkenine bağlı olarakdaha az kullanıldığı gözlenen gazete ve internet daha çok erkek izlerkitle tarafındantüketilmektedir.