Bilişsel kapitalizm çağında ticari çeviri ve profesyonel çevirmenler: Eleştirel bir analiz

Bu tez çalışması, bilişsel kapitalizm döneminde ortaya çıkan teknolojik gelişmelerin, ticari çeviri alanını ve bu alanda çalışan bireylerin çalışma koşullarını ne şekilde etkilediğini incelemektedir. Yapılan araştırmalar dikkate alındığında, dil endüstrisinde şimdiye kadar gördüğümüz teknolojik gelişmeler (i) üretim ağlarının aracılarca yönetilmesi, (ii) fikir ve veri mülkiyeti haklarının tek taraflı kurgulanması ve (iii) çeviri alanında çalışan bireylerin beceri ve ürünlerinin değersizleş(tiril)mesine yol açmıştır. Araştırmanın temel argümanı şu şekilde özetlenebilir: Yukarıda bahsedilen sorunlar var olduğu sürece, dil endüstrisindeki yeni teknolojik gelişmeler, bu alanda çalışan bireylerin rolünü ve pozisyonunu daha iyi hale getirmeyecek; aksine, bu bireylerin rol ve pozisyonları bilişsel kapitalizmin üretim biçimleri ve çalışma koşulları dahilinde yeniden kurgulanacaktır. Çalışma kapsamında şu kaynaklardan faydalanılacaktır: (i) Bilişsel Kapitalizm Kuramı, (ii) TAUS endüstri raporları, (iii) ILO'nun dijital platformlar üzerine hazırladığı araştırma raporları ve (iv) Türkiye'de ikamet eden 70 çevirmen ile yapılan anketin sonuçları. Araştırma kapsamında, "çevirinin überleşmesi" kavramı bilişsel kapitalizm döneminin en güncel dışavurumlarından biri olarak ele alınmakta ve yapılan saha çalışması ile çeviri işinin überleşmesinin çeviri alanında çalışan bireyler açısından şu konularda çeşitli riskler taşıdığı ortaya konulmaktadır: çalışan statüsü, gelir dağılımı, iş ve sosyal yaşam dengesi, sosyal güvence, aracısız çalışma özgürlüğü, pazarlık etme gücü, tek bir platforma bağımlı kalma, risk ve ödül mekanizmalarının adilane kurgulanması, veri toplama, koruma ve gizlilik.