Davıd Copperfıeld'ın Türkçe çevirilerinin karşılaştırmalı bir incelemesi

Bu tezde, David Copperfield'in beş farklı Türkçe çevirisi çocuk edebiyatı bağlamında incelenmiştir. Zohar Shavit'in dizgesel yatkınlık ve Lawrence Venuti'nin yerlileştirme ve yabancılaştırma kavramları bu tezin ana odağını oluşturmaktadır. Bu kavramlar tanımlanmıştır ve incelenmiştir. Erek metinler çevrildikleri ve uyarlandıkları yıllar dikkate alınarak incelenmiştir. İncelemeye dâhil edilen eserlerin hangi yıllarda yayımlandığı da göz önünde bulundurularak çeviri eserlerin üretildiği döneme ilişkin tarihsel arkaplan bilgisi verilmiştir. Bu inceleme sonucunda erek metinlerde çıkarmalar yapıldığı, metinlerin çocuk okurlar tarafından daha anlaşılır olacak şekilde kısaltıldığı tespit edilmiştir. Öte yandan bu çevirilerin bazı kısımlarında karmaşık ve uzun cümlelere de rastlanılmıştır. Sözü edilen kısımlar, çocuklar için anlaşılmaz olabileceğinden bu kitapların çocuk edebiyatı kapsamına alınmasının uygun olmayabileceğini göstermektedir. Ayrıca, yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejilerinin sık sık kullanıldığı da görülmektedir. Çeviri metinler yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejilerinin kullanımı bağlamında, yayımlandıkları tarihler göz önünde bulundurularak irdelendiğinde 1965-1985 döneminde yayımlanan çevirilerde yerlileştirme stratejisinin daha sık kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Bu tarihsel ve betimleyici incelemeden elde edilen bulgulardan hareketle yetişkin eyleyicilerin tarihsel süreçte "karar verici" rolünü koruduğunu, yetişkinler için çevirmek ve çocuklar için çevirmek eylemlerinin farklı çeviri stratejilerini beraberinde getirdiğini söylemek mümkündür.