Dişi köpeklerde seksuel siklusların farklı dönemlerinde iki farklı vaginal sitoloji boyama yöntemi ile hızlı progesteron testinin karşılaştırılması

Bu çalışmada, dişi köpeklerde seksüel siklusların farklı dönemlerinde iki farklı vajinal sitoloji boyama yönteminin avantajı ve dezavantajı karşılaştırılmış ve belirlenen seksüel dönem ile hızlı progesteron testi sonuçlarının güvenirliğinin ortaya konulması amaçlandı. Materyal olarak 37 adet dişi köpek kullanılmış olup dişi köpekler seksüel dönemlerine göre (proöstrüs, östrüs, metöstrüs) 10'ar adet olmak üzere üç gruba ayrıldı. Piyometralı farklı dişi köpekten de bir grup oluşturuldu. Çalışmada proöstrüs evresi smear sonucunda her iki boyama yönteminde bol miktarda eritrosit ve nötrofil görüldü. Papanicolaou boyama yöntemi ile %12.3 ± 2.89 parabazal, %52.4 ± 1.67 intermediyer, %27.5 ± 1.23 çekirdekli süperfisiyel ve %7.8 ± 1.07 keratinize süperfisiyel hücreler, diff quick boyama ile %10.5 ± 2.7 parabazal, %52.4 ± 1.28 intermedier, %28.4 ± 1.43 çekirdekli süperficiyal, %8.7 ± 1.07 keratinize süperfisiyel hücre görüldü. Östrüs döneminde papanicolaou boyama ile %77.5 ± 0.93 keratinize süperfisiyel, %20.3 ± 1.14 çekirdekli süperfisiyel, %2.2 ± 0.786 intermediyer hücre ve diff quick boyama ile %78.7 ± 1.08 keratinize süperficiyal, %20 ± 1.06 çekirdekli süperfisiyel, %1.3 ± 0.473 intermediyer hücre gözlemlendi ve her iki boyamada parabazal hücrelere rastlanmadı. Diöstrüs döneminde papanicolaou boyama ile %0.8 ± 0.512 oranında keratinize süperfisiyel, %11.7 ± 1.12 çekirdekli süperfisiyel, %29 ± 1.18 intermediyer, %58.5 ± 1.80 bazal-parabazal hücre, diff quick boyama ile %1.5 ± 0.885 oranında keratinize süperfisiyel, %14 ± 1.29 çekirdekli süperfisiyel, %28.8 ± 1.19 oranında intermediyer, %55.8 ± 1.74 bazal-parabazal hücre ve her iki boyama yönteminde metaöstrüs hücresi görüldü. Aynı zamanda piyometra tanısında çok miktarda bazal ve parabazal tipte hücreler, nötrofil ve bakteriler görüldü. Hızlı progesteron testi ile proöstrus evresinde C1-C2, östrus evresinde C4, diöstrüs evresinde C4 ve piyometra olgusunda C2 skalası görüldü. Kullanılan iki farklı boyama yönteminin maliyeti kullanım kolaylığı, güvenilirlik, hücrelerin görüntü kalitesi gibi kriterler karşılaştırıldı. Vajinal sitoloji sonucunda belirlenen seksüel siklus ile hızlı progesteron testi renk skalası karşılaştırılarak güvenirliği belirlendi. Piyometralı köpeklere de aynı işlemler uygulandı. Sonuç olarak bu araştırmada, vajinal sitoloji yönteminde iki farklı boyama metodu kullanılarak güvenirlik derecesi, avantaj ve dezavantajları kıyaslanmış ve papanicolaou boyama yöntemiyle vajinal hücrelerin ayırt edilmesi diff quick boyama yöntemine göre daha kolay olduğu, ancak klinik ortamda kullanımı ve hızlı sonuç vermesi açısından diff quick boyama yöntemi de tercih edilebileceği ğörülmüştür. Bununla birlikte vajinal sitoloji ile birlikte hızlı progesteron testi ile progesteron skalasına bakılarak seksüel siklusun dönemlerinin doğru teşhisinin yapılabildiği, piyometra teşhisi için ise vajinal sitolojinin tek başına yeterli olmadığı, vajinal sitoloji ile birlikte progesteron değeri ve ultrasonografi yönteminden faydalanılması gerektiği kanısınına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Progesteron test kiti, Piyometra, Seksüel siklus, Vajinal sitoloji.