Soğuk savaş sonrası uluslararası politik yapıya kapsamlı bir yaklaşım

Bu çalışmada UA sistemin bir sistemik bütün olduğu ve bu sistem içinde yer alan belirli aktörlerin sahip oldukları tüm kapasite ve politik yönelimlerine dayanarak belirledikleri önceliklerinin UA düzenin şekillenmesini sağladığı varsayımı dikkate alınmaktadır. Dolayısıyla devletlerin UA sistemin farklı dönemlerdeki güç ve çıkar ilişkilerinin genel UA ilişkileri ve UA toplumu nasıl şekillendiğinin belirlenmesi için çalışılmıştır. İkinci Dünya savaşından sonra UA sistemde gelişen güç dengesi koşulları, farklı kutupsallaşma yapılanmaları meydana getirmiştir. Soğuk savaş döneminin iki kutuplu yapısı, Sovyetlerin yıkılmasından sonra ABD hegemonyası ve 2000'li yılların ortasından itibaren çok kutupluluk en iyi örneklerdir. Tüm bu süreçlerde UA sistemde hakim olan ve değişmeyen tek şey ağır bir anarşi anlayışıdır. Buna rağmen devletlerin belirli bir düzeyde UA hukuk ve normlara dayanan bir UA toplum anlayışını birlikte yaşamanın öncelikli koşulu olarak benimsediklerini görebiliyoruz. UA krizler bağlamında devletlerin güç ve güvenlik ihtiyaçlarının-arayışlarının hem müdahale sürecinin, hem de sonrasında yapılandırılan politik düzenin şekillendirilmesinde etkin faktörler olduğu görülmektedir. Bu nedenle Soğuk savaş sonrası UA krizler; UA Otorite, UA aktörler (devletler ve UA kurumlar), Force (coercion and/or persuasion), ve Hegemony-Multilateralism alanları kapsamında incelenmiştir. Bu sayede UA toplumun (büyük güçler ve UA kurumlar) bu krizlerin ele alınması ve çözümünde geliştirdiği çözüm ve müdahale süreçlerinin değerlendirilmesinin devletler sistemde gelişecek eğilimleri anlamamızı sağlayacak önemli veriler sağlayacağı öngörülmektedir. Öte yandan, Soğuk savaş sonrasının tüm belirsizliklerine karşın, yaşanan krizlerde UA sistemin evrimsel bir dinamik gösterdiği ve yapısal dönüşümlere de izin vererek daha kurumsal çözümler bulmaya yöneldiği belirlenmiştir. O nedenle UA sistemin sahip olduğu açık sistem özelliği kendini yenileyebilme ve bu sayede sistemsel işlevlerini sürdürmesine imkân sağladığı iddia edilebilir. Bu kapsamda bu çalışma, 2000'li yıllardan önce ve sonraki süreçte belirleyici olan tüm faktörleri dikkate alarak; büyük devletlerin uluslararası kurumlar ile işbirliği vasıtasıyla UA alanda artırdığı etkinliklerinin oluşturduğu yeni eğilimlerin Grotian tarzda bir UA toplumun gelişmesine imkân sağlayıp sağlamayacağı sorusuna cevap bulmayı hedeflemektedir. ANAHTAR KELİMELER: Uluslararası Anarşi, Uluslararası Sistem, Uluslararası Hukuk, Egemenlik, Uluslararası Toplum, Grotian Toplum, Neorealizm, Hegemonya, Çok taraflılık, Yumuşak Dengeleme