Antepfıstığı türlerarası F1 populasyonunda yüksek yoğunlukta genetik haritanın eldesi ve QTL analizleri

Antepfıstığı (Pistacia vera L.), insan sağlığına faydalı ve ticari olarak sanayide önemli yeri olan, yenilebilir kabuklu meyvelerden biridir. Türkiye'de dahil olmak üzere dünyanın en önemli ağaç türlerinden biridir. Antepfıstığında ıslah programlarının uzun zaman alması, daha fazla emek istemesi, yüksek maliyet ve büyük arazi alanlarını işgal etmesi antepfıstığnın periyodisite ve uzun gençlik kısırlığı dönemi ile ilgili sorunlardan kaynaklanmaktadır. Islah programlarında bu tür kısıtlamaların üstesinden gelmek için moleküler yaklaşımlar gerekmektedir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı (i) P. vera cv. 'Ohadi' ve P. atlantica cv. 'Pa-18' ('Ohadi x Pa-18') arasında yapılan melezlemeden oluşturulmuş F1 populasyonu kullanılarak ilk SNP tabanlı yüksek yoğunluklu genetik bağlantı haritalarının oluşturulması ve (ii) antepfıstığında yaprak, sürgün ve çiçek salkımı özellikleri üzerine QTL analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. Dişi 'Ohadi' çeşidinde toplam 1.407 SNP haritalanırken, erkek 'Pa-18' haritası toplam 2.518 SNP'ten oluşmuştur. 'Ohadi' haritasının toplam uzunluğu 1.122,2 cM ve ortalama uzunluğu 74,8 cM iken, 'Pa-18' haritasının toplam uzunluğu 1.307,2 cM ve ortalama uzunluğu 87,1 cM'dir. 'Ohadi' ve 'Pa-18' bağlantı haritalarında markör yoğunluğu sırasıyla cM başına 1,2 ve 1,9 markör bulunmuştur. 'Ohadi' haritasında bağlantı grubu başına ortalama 93,8 markör haritalanırken, 'Pa-18' haritasında ise bağlantı grubu başına ortalama 167,9 markör haritalanmıştır. 'Ohadi' haritasındaki üç bağlantı grubunda uç yaprakçık taban şekli, yaprak genişliği, ağaç kuvveti ve çiçek salkımı sapı uzunluğu ile ilgili toplam dört önemli QTL bulunmuştur. Bu araştırmadan elde edilen veriler antepfıstığı için gelecekte QTL analizi, moleküler ıslah ve genetik çalışmalar için çok yararlı olacaktır.