Etik karar vermede tüketicilerin etik inanışları ve tüketicilerin iş yaşamına olan tutumları: Türk ve Alman tüketiciler arasında ampirik çalışma

Küresel iş çevresinde; firmalar, organizasyonlar ve şirketler etik meselelerle karşılaşmaktadırlar. Birçok etiksel durumda tüketiciler göz ardı edilmektedir. İş dünyasındaki etik meselelerle ilgili tüketici davranışları etik inanışlarla ve iş yaşamına olan tutumları ile ilişkilendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı Türk ve Alman tüketiciler arasında, geri dönüşümle ilgili olan yeni boyut ile birlikte etik inanışların ve iş yaşamına olan tutumların, tüketicilerin etik karar vermeleri üzerine etkisini incelemektir. Bu çalışma aynı zamanda tüketicilerin etik inanışları ve iş yaşamına olan tutumları yönünden cinsiyetin etik karar verme üzerine etkisini de incelemektedir. Araştırmalar katılımcılara anket metodu uygulanarak yürütülmüştür. Toplam katılımcı sayısı 555 olmakla birlikte katılımcılar, Türkiye'de, Mersin ilinde faaliyet gösteren vakıf üniversitesi ve Almanya'da, Kehl kasabasında faaliyet gösteren devlet üniversitesi öğrencilerinden oluşmaktadır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre Türk tüketiciler pasif olarak başkalarının davranışlarından yararlanılan, tartışılabilir (yasal fakat etik dışı) olan ve ne zararın/ne hilenin olmadığı aktiviteleri Alman tüketicilerden daha az kabul edilebilir olarak algılamaktadırlar. Cinsiyetle ilgili olarak sonuçlar erkek tüketicilerin aktif olarak illegal davranışlardan faydalanma eyleminde daha az etik olduklarını göstermektedir. Hem cinsiyet yönünden hem de Türk-Alman tüketiciler arasında tüketicilerin iş yaşamına olan tutumları, durumun içeriğine göre farklılaşmaktadır. Hem Türk hem de Alman tüketiciler 'ürünlerin olması gereken kalitede olmaması' konusunda aynı olumsuz tutumu sergilemektedirler. Kadın tüketiciler ise 'şirketlerin müşterilerinden yararlanmaya çalışması' ifadesine erkek tüketicilere göre daha fazla katılmaktadırlar. Bu ampirik çalışma hem teorik ve yönetimsel olası çıkarımlar belirtmekte, hem de Türkiye ve Almanya kapsamında Muncy ve Vitell' in ''Tüketici Etiği Ölçeği'' değişikliğine katkıda bulunmaktadır.