Covıd-19 pandemisi sürecinin anesteziyoloji ve reanimasyon hekimlerinin depresyon, anksiyete ve stres seviyeleri ile çalışma ve sosyal hayatlarına olan etkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada, 2019 sonu ve 2020 yılına damgasını vuran COVID-19 pandemisinin anesteziyoloji ve reanimasyon hekimlerinin sosyoekonomik yaşantılarına olan etkilerini ve COVID-19'la mücadele ile geçen bir yıldan sonra depresyon, anksiyete ve stres seviyelerini DASS-21 (Depression, Anxiety and Stress Scale – 21) ölçeği ile değerlendirmeyi amaçladık. Anket, Uludağ Üniversitesi Etik Kurulu'nun 16 Eylül 2021 tarihli ve 2020-16/1 numaralı onayının ardından SurveyMonkey üzerinden hazırlanıp çevrimiçi bir şekilde katılımcılara yönlendirilmiş, dağıtımda bu site üzerinden özel alınan bir internet sitesi kısayolu kullanılmıştır. Katılımcıların birden fazla kez anket doldurması engellenmiştir. Toplam 38 soru sorulmuştur. Anketin sonunda katılımcılardan DASS-21 ölçeğini doldurmaları istenmiştir. Bağlantı kısayolu, sosyal medya ve mobil haberleşme uygulamaları aracılığıyla dağıtılmıştır. Araştırmaya 198 gönüllü katılmıştır. Yanıt verenlerin 122'si kadın (%61,62), 76'sı (%38,38) erkektir. Katılımcıların 75'i (%37,88) araştırma görevlisi, 113'ü (%57,07) anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, 2'si (%1,01) yoğun bakım yan dal eğitimi alan uzman hekim, 4'ü (%2,02) yoğun bakım yan dal uzmanı, 1'i algoloji yan dalı eğitimi alan uzman hekim, 3'ü ise (%1,52) algoloji uzmanıdır. 42 katılımcı (%21,21) bir eğitim-araştırma hastanesinde, 87 katılımcı (%43,94) üniversite hastanesinde, 35 katılımcı (%17,68) devlet hastanesinde, 13 katılımcı (%6,57) şehir hastanesinde, 21 katılımcı ise (%10,61) özel hastanede görev yapmakta olduğunu belirtmiştir. Ankete katılan tüm hekimlerin %81,6'sı depresyon, %62'sı anksiyete ve %71,1'i stres semptomları göstermektedir. Kadın hekimlerde tüm skorlar daha yüksektir (p<0,05). Asistan hekimlerin depresyon skorları, uzman hekimlere göre daha yüksektir (p<0,05). Eğitim-araştırma hastanelerinde çalışan hekimlerde tüm skorlamalar, diğer kurumlarda çalışan hekimlere göre daha yüksektir (p<0,05). Neredeyse tüm hekimler pandemi sürecinde iş yükü, gelir değişikliği, çalışma yeri değişikliğine uğramıştır. Tüm hekimlerde DASS-21 skorlarının yüksekliği düşündürücüdür ve anesteziyoloji ve reanimasyon hekimlerinin altında kalmış oldukları psikolojik baskıyı göz önüne sermiştir.