COVID-19 geçirmiş kişilerin periferal ve santral işitme sistemlerinin test bataryası yaklaşımıyla değerlendirilmesi

Literatürde COVID-19 geçirmiş ve geçirmemiş bireylerin işitme sistemlerini karşılaştıran kontrol gruplu çalışmalar az sayıda odyolojik test kullanmakta ve tutarsız sonuçlar sunmaktadır. Ayrıca birçok çalışma sadece kısa süreli işitsel etkilenimi incelemektedir. Bu çalışmanın ilk amacı, COVID-19 geçirmiş kişilerin geniş bir odyolojik test bataryası kullanılarak periferden santrale işitme sistemini yaş-cinsiyet açısından eşleştirilmiş kontrol grubuyla karşılaştırılmasıdır. Araştırmanın ikinci amacı, COVID-19 geçirmiş kişilerin ilk 3 ayda yapılan odyolojik test sonuçlarını 6 ay sonra yapılan odyolojik test sonuçlarıyla karşılaştırarak COVID-19'un işitme sistemi üzerindeki olası uzun süreli etkisinin incelenmesidir. Çalışmanın araştırma grubunu 20-55 yaş arası COVID-19'u hafif semptomlarla ayaktan geçirmiş 30 birey, kontrol grubunu 20-55 yaş arası COVID-19 geçirmemiş 30 sağlıklı birey oluşturmaktadır. COVID-19 geçirmiş grubunun birinci ölçümü PCR pozitif 1.ay-3.ay arasında, ikinci ölçümü PCR pozitif 6.aydan sonra yapılmıştır. Odyolojik test bataryası Saf Ses Odyometrisi, Genişletilmiş Yüksek Frekans Odyometrisi, Konuşma Odyometrisi, Gürültüde Tek Heceli Kelime Tanıma Testi, Maskeleme Düzeyi Farkı Testi, İmmitansmetrik İnceleme, Transient Uyarılmış Otoakustik Emisyon Testi, Kontralateral Supresyon Testi, İşitsel Beyin Sapı Testi ve Orta Latans Cevabı Testinden oluşmaktadır. COVID-19 geçirmiş grup ile ve kontrol grubu arasında sağ kulak 10 kHz (p=0,007), 12,5 kHz (p=0,028) ile sol kulak 10 kHz (p=0,040), 12,5 kHz (p=0,040), genişletilmiş yüksek frekans işitme eşiği (GYFİE) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmiştir. COVID-19 geçirmiş grubun GYFİE daha yüksektir. GYFİE'de görülen farkta olası bir ototoksisiteyi araştırmak için favipiravir kullanan ve tedavi almayan COVID-19 geçirmiş bireylerin GYFİE karşılaştırılmış ve her iki kulakta 10, 12,5 ve 14 kHz frekanslarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık elde edilmemiştir (p>0,05). Periferal ve santral işitme sistemini değerlendirmeye yönelik yapılan diğer odyolojik testler için gruplar arası anlamlı farklılık mevcut değildir (p>0,05). COVID-19 geçirmiş grubun 1-3.ay arasındaki test sonuçları ile 6. aydan sonraki test sonuçları arasında sağ kulak 500 Hz işitme eşiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark mevcut olup (p=0,020) bu farkın klinik olarak anlamlı olmadığı düşünülmüştür. Diğer test sonuçları açısından ilk ölçüm ve ikinci ölçüm arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık elde edilmemiştir (p>0,05). Çalışmanın sonucunda GYFİE'deki farklılığa dayanarak COVID-19'u hafif semptomlarla, ayaktan geçirmiş 20-55 yaş arasındaki yetişkinlerde kokleanın bazal bölümünde hasar olabileceği düşünülmektedir. Bu etki geleneksel odyolojik değerlendirme ile saptanamayacağı için COVID-19 geçirmiş kişilerde Genişletilmiş Yüksek Frekans Odyometrisinin uygulanması önerilmektedir. Yapılan tüm değerlendirmeler sonucunda afferent ve efferent santral işitme sisteminin etkilendiğini destekleyen başka bir bulguya ulaşılmamıştır. Sonuçların hastalığı ağır geçirmiş, daha farklı yaş gruplarındaki popülasyonda farklılaşabileceği göz ardı edilmemelidir.