COVID-19 pandemi sürecinde evden çalışan annelerin psikolojik sıkıntıları, ebeveyn tükenmişlikleri ve ebeveyn tutumları ile annelerin çocuklarında algıladıkları ruhsal bozukluklar arasındaki ilişkinin incelenmesi

COVID-19 hastalığı son yıllarda çok sayda insanın ölümüne neden olmuş ve yalnızca fiziksel değil ruh sağlığını da olumsuz etkilemiştir. Pandemi süresince, sağlık hizmetleri ve bazı işletmeler dışındaki işyerleri uzun süre kapalı kalmıştır. Karantina sebebiyle, eve hapsolan ve evden çalışmak zorunda kalan bireyler, ebeveynler ve çocukları için zorlantılar oluşmuştur. COVID-19'un ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkisinin yanı sıra, beraberinde getirdiği yeni düzenin şartları sebebiyle çocukların eğitimlerine evlerinden devam etmesi, annenin evden çalışmaya devam etmesi, annenin bakım veren rolünün artmasının yanı sıra eğitmen rolünün getirdiği sorumlulukların eklenmesi, annelerin ebeveyn tükenmişlik seviyelerine, psikolojik sıkıntılarına katkıda bulunması kaçınılmaz olmuştur. Çocukların, annelerinin psikolojik sıkıntılarından, ebeveyn tükenmişliğinden ve ebeveyn tutumlarından etkilenmesi beklenmektedir. Bu sebeplerle, yürütülen tez çalışmasında, COVID-19 pandemi sürecinde evden çalışan annelerin psikolojik sıkıntıları, ebeveyn tükenmişlikleri ve ebeveyn tutumları ile annelerin çocuklarında algıladıkları ruhsal bozukluklar arasındaki ilişki incelenmiştir. Kessler Psikolojik Sıkıntı Ölçeği (K10-PSÖ), Ebeveyn Tükenmişliği Ölçeği (ETÖ), Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği (AHÇYTÖ) ve Güç ve Güçlükler Ölçeği (GGÖ) kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler incelenirken korelasyon analizi, regresyon analizi ve tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Yapılan analizlere göre ebeveyn tükenmişliği, ebeveyn tutumu, psikolojik sıkıntı ve annelerin çocuklarında algıladıkları ruhsal bozukluklar arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öte yandan pandemi süresince evden çalışan annelerin aile büyükleriyle yaşama, psikolojik sıkıntı, duygusal tükenme, duygusal mesafe ve aşırı koruyuculuk alt boyutlarının çocuklarının ruhsal bozukluk seviyesinin %27,2'lik varyansını açıkladığı saptanmıştır. Ayrıca psikolojik sıkıntı, ebeveyn tükenmişliği ve ebeveyn tutumu seviyelerinin, annelerin eğitim düzeylerine göre farklılaştığı bulgusu elde edilmiştir.