COVİD-19 pandemisi döneminde antidepresan ilaç kullanma alışkanlıklarının belirlenmesi

COVID-19 pandemisi, dünya genelinde sağlık, ekonomi ve psikolojik açıdan büyük zorluklar yaratmıştır. Ülkemiz COVİD-19 pandemisinden ciddi anlamda etkilenen ülkeler arasındadır. Bu süreçte, depresyon, anksiyete ve stres gibi psikolojik rahatsızlıklar artmış ve bireylerin psikiyatrik tedaviye başvurma sıklıkları artmıştır. Tüm ilaçlar gibi antidepresanların da akılcı ilaç kullanımı ilkelerine uygun reçetelenmesi ve kullanılması hem hasta uyumunu hem de tedavi başarısını etkilemektedir. Bu tez, COVID-19 döneminde antidepresan ilaç kullanım alışkanlıklarını inceleyerek, pandeminin ruh sağlığı üzerindeki etkilerinin antidepresan ilaç tedavisindeki rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, COVID-19 pandemisi antidepresan kullanımını nasıl etkilediği ve ilaç kullanımında görülen değişiklikler ele alınmıştır. Ayrıca COVİD-19 pandemisi dönemindeki antidepresan kullanımı, o dönemki sağlık sunumu hakkında bilgiler vermektedir. Araştırmamız kesitsel gözlemsel bir çalışmadır. Veriler internet üzerinden dağıtılan anketler aracılığı ile toplanmıştır. Çalışmaya ankete katılmayı kabul eden 18 yaş üstü bireyler dahil edilmiştir. Anket 420 kişi tarafından tamamlamıştır. Anket; sosyo-demografik bilgiler, kronik hastalıklar ve antidepresan kullanım özelliklerinin sorgulandığı bölümlerden oluşmaktadır. Ankete katılanların yaş ortalaması 37,97±10,55, %66,7'si kadın, %33,3'ü erkektir. Katılımcıların eğitim durumu incelendiğinde%53,1'nin üniversite mezunu olduğu, %26,4'ünün çalışmadığı görülmektedir. Ankete katılanların %26,9'unda kronik hastalıkların görüldüğü saptanmıştır. Hayat boyunca en az bir kez antidepresan kullanma sıklığı %67,2'dir. Katılımcıların %78,6'sı psikiyatrist tarafından reçetelenen antidepresanları kullandıkları bildirilmiştir. Antidepresanlara bağlı yan etki görülme sıklığı %37,1'dir. Ortaokul mezunu olduğunu bildirenlerin ve anketin yapıldığı dönemde bir işte çalışmayanların istatistiksel olarak anlamlı oranda daha sık antidepresan kullandığı belirlenmiştir. Erkek katılımcılarda, kadınlara göre daha sık antidepresan kullanımı olduğu ortaya konulmuştur. Yaş ve antidepresan kullanımı arasında ilişki olmadığı gösterilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler değerlendirildiğinde antidepresan kullanım sıklığının pandemi ile birlikte artış gösterdiği belirlenmiştir. Eğitim durumu ile antidepresan kullanımı arasında pozitif korelasyon olduğu gösterilmiştir. Pandemi döneminde ekonomik sebeplerin, iş kaybının antidepresan kullanımına katkı sağladığı yönünde bulgular vardır. COVİD-19 pandemisi birçok yönden zorlayıcı etkiler ortaya çıkarmıştır, bu da insanlarda depresyon görülme sıklığını artırmıştır. Pandemi dönemindeki antidepresan kullanım alışkanlıklarındaki değişiklikler, depresyonun etkilerini değerlendirmek açısından değerlidir. Anahtar Kelimeler: COVID-19, depresyon, antidepresan kullanımı, akılcı ilaç kullanımı