COVID-19 pandemisi ekseninde belirsizlik ve ekonomik büyüme ilişkisi: BRICS-T ülkeleri üzerine P-SVAR analizi

Belirsizlik, farklı alanlarda farklı şekillerde tanımlanabilen bir kavramdır. Genel olarak belirsizlik, bir durumun ya da olayın sonucunun tahmin edilememesi, net olarak bilinememesi durumunu ifade etmektedir. Ekonomik anlamda belirsizlik ise, kusursuz bir akıl yürütme mekanizmasında yaşanan sapma veya neden-sonuç ilişkilerindeki halkaları koparan bir faktör olarak tanımlanabilmektedir. Bu nedenle, belirsizlik ekonomik karar birimleri, politika yapıcıları ve bilim insanları için karar verme sürecinde zorlayıcı bir faktördür. Dolayısıyla, belirsizliğin ölçülmesi ve analiz edilmesi, karar verme sürecinde önemli bir etken olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, belirsizlik ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi anlamak ve politika yapıcılarına somut öneriler sunmaktır. Aynı zamanda, BRICS-T ülkelerindeki belirsizlik faktörünün ekonomik büyüme üzerindeki etkisini analiz eden az sayıdaki çalışmalardan biri olması ve Ekonomi Politika Belirsizliği Endeksi'nde yer almayan Güney Afrika ve Türkiye'de Ekonomi Politika Belirsizlik Endeksi'nin hesaplanması çalışmanın önemini ve özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Bu çerçevede çalışmada, 1996-2021 yılları arasındaki çeyreklik veriler kullanılarak BRICS-T ülkelerindeki belirsizlik endekslerinin (Dünya Belirsizlik Endeksi, Dünya Pandemi Belirsizlik Endeksi, Dünya Ticaret Belirsizlik Endeksi, Ekonomi Politika Belirsizlik Endeksi ve Jeopolitik Risk Endeksi) ekonomik büyüme üzerindeki etkileri Yapısal Panel VAR analizi kullanılarak incelenmiştir. Çalışma sonucunda, BRICS-T ülkelerinde belirsizlik endekslerinin (Dünya Belirsizlik Endeksi, Dünya Pandemi Belirsizlik Endeksi, Dünya Ticaret Belirsizlik Endeksi, Ekonomi Politika Belirsizlik Endeksi ve Jeopolitik Risk Endeksi) ekonomik büyümeyi olumsuz etkilediği gözlemlenmiştir. Bu nedenle, politika yapıcıların daha öngörülebilir ve istikrarlı politikalar izlemesi önemlidir. Ayrıca, kriz yönetimi stratejilerinin güçlendirilmesi, ticaret politikalarında istikrarın sağlanması ve uluslararası ilişkilerde diyalog ve iş birliğinin teşvik edilmesi gerekmektedir. Böylece, belirsizlik düzeyi azaltılarak uzun vadeli sürdürülebilir büyüme hedefleri elde edilebilir.