COVID-19 salgını ve ekonomik etkileri

2019 yılının son ayı olan Aralık ayında ilk önce Çin Halk Cumhuriyeti'nde ortaya çıkan ve büyük bir hızla tüm dünyaya yayılan Covid-19 virüsü, insan sağlığıyla birlikte tüm ekonomik faaliyetleri derinden etkilemiştir. Bu süreçte sağlık sektörüne olan talep artarken, gıda sektörüne ilişkin talep normal seyrederken diğer mal ve hizmetlere olan talep genelde düşme eğilimine girmiştir. Covid-19 pandemisinin başlangıcında tüm dünyada talep şoku arkasından arz şoku yaşanmıştır. Bu yönüyle Covid-19 salgını sosyal, siyasal ve ekonomik olumsuz etkilerinden ötürü kriz olarak nitelendirilmiştir. Covid-19 pandemisi gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri de farklı şekillerde etkilemiştir. Gelişmekte olan ülkeler sınıfında gruplandırılan Türkiye ekonomisi ve ekonominin göstergesi niteliğindeki makroekonomik göstergelerin farklı şekillerde etkilenmesi beklenmektedir. Bu çalışmanın amacı Covid-19 pandemisinin neden olduğu krizin Türkiye ekonomisine etkilerini makroekonomik göstergeler üzerinden incelemektir. Bu amaçla 10 adet makroekonomik göstergenin 2017-2021 dönemindeki aylık verileri alınarak trend analizi tekniği kullanılarak pandemi öncesi ve pandemi sürecindeki seyirleri analiz edilmiştir. Bu ekonomik göstergeler gayrisafi yurtiçi hasıla (büyüme), tüketici fiyat endeksi, döviz kurları, kredi ve mevduat faiz oranları, istihdam ve işsizlik oranları, sanayi üretim endeksi, kredi hacmi, dış borçlar, bütçe geliri ve harcamaları ile bütçe açığı ve ithalat-ihracat ve dış ticaret açığıdır. Çalışmanın sonucunda pandemi sürecinde büyümenin yavaşladığı, enflasyonun yükseldiği, döviz kurlarının arttığı, mevduat faiz oranlarının ve kredi faiz oranlarının yükseldiği, işsizliğin arttığı, sanayi üretim endeksinin düştüğü, kredi hacminin artmayı sürdürdüğü ancak hızının yavaşladığı, bütçe açıklarının arttığı ve dış ticaret açığının genişlemeye devam ettiği tespit edilmiştir. Covid-19 pandemisinin bu etkileri özellikle 2020 yılının Mart, Nisan ve Haziran aylarında net bir şekilde gözlenmektedir.