COVID-19 sürecinde sağlık davranışını değiştirmek için sağlık iletişimi kampanyalarının kullanılması: Uganda ve Türkiye örneği

Medyanın son yıllarda sağlıkla ilgili bilgiyi daha geniş kitlelere ulaştırmak, sağlıkla ilgili davranış değişikliği oluşturmak ve insanları sağlıkları hakkında bilgilendirmek amacıyla kullanımı artmıştır. Sağlık iletişimi, toplumların sağlığa ilişkin risklerin farkına varmasını sağlayan ve toplum sağlığını tehdit eden birçok konuda toplumu bilgilendirme amacı taşıyan önemli bir disiplindir. Bu çalışmada, 2019 yılı sonlarında başlayan ve kısa sürede tüm dünyaya yayılarak küresel bir salgın haline gelen Covid-19 salgınını sürecinde Uganda ve Türkiye Sağlık Bakanlıklarının salgına yönelik olarak medyayı kullanımını ve sağlık iletişimi kampanyalarının insanların sağlık davranışı üzerine etkisinin karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı Türkiye ve Uganda'da kamu tarafından yürütülen sağlık iletişimi faaliyetlerinin ve sağlık iletişim kampanyalarının insanların salgından korunmasında ve sağlıklı davranışlar geliştirmesindeki rolünü ortaya koymaktır. Bu amaçla her iki ülkede 18-75 yaş ve üstü bireylere yönelik bir online anket uygulanmış, böylece salgın sürecinde her iki ülkede insanların salgına yönelik sağlık davranışının değişiminde sağlık iletişimi faaliyetlerinin rolü, sağlık inanç modeli çerçevesinde ve Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Covid-19 Bilgilendirme Platformu https://covid19.saglik.gov.tr/ adresinde yayınlanmış olan medya içerikleri (video film, radyo spotu, billboard vb.) ile Uganda Sağlık Bakanlığı Kampanyası olan "Tonsemberera" kapsamında hazırlanan ve https://www.health.go.ug/covid/project/tonsembelela-logos/ kampanya sayfasında yer alan kampanya içerikleri bağlamında ortaya konulmuştur. Bu kapsamda, öncelikle sağlık iletişimine yönelik bir kavramsal çerçeve sunulmuş, ardından Covid-19 sürecinde her iki ülkede sağlık iletişimi faaliyetleri ve sağlık iletişimi faaliyetlerinin insanların sağlıkla ilgili bilgi, davranış ve farkındalık düzeylerine etkisi üzerinde durulmuştur.